Kwestionariusz jakości życia dzieci z astmą (PAQLQ), ang. Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire (PAQLQ) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Kwestionariusz jakości życia dzieci z astmą (PAQLQ)?
Kwestionariusz jakości życia dzieci z astmą (Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire, PAQLQ) mierzy, jak astma wpływa na codzienne życie dziecka. Zawiera 23 pytania w trzech domenach: objawy, ograniczenie aktywności i funkcjonowanie emocjonalne. Odpowiedzi udziela się w skali 1–7, a wynik przedstawia się jako średnią. Kwestionariusz opracowała Elizabeth Juniper z zespołem (1996).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
PAQLQ przeznaczony jest dla dzieci w wieku 7–17 lat z astmą. Stosuje się go w pulmonologii i alergologii dziecięcej oraz w badaniach klinicznych – do oceny wpływu choroby na życie dziecka i efektów leczenia z jego perspektywy. Młodsze dzieci odpowiadają w wywiadzie, starsze mogą wypełniać kwestionariusz samodzielnie. Narzędzie jest licencjonowane.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Dziecko odpowiada na 23 pytania dotyczące ostatniego tygodnia, wybierając odpowiedź w skali 1–7 (1 – największe utrudnienie, 7 – brak utrudnień). Pytania tworzą trzy domeny: objawy (10 pytań, np. kaszel, świszczący oddech, duszność, budzenie się w nocy), ograniczenie aktywności (5 pytań; w wersji oryginalnej dziecko wskazuje trzy najważniejsze dla siebie aktywności, a w wersji standaryzowanej PAQLQ(S) są one określone z góry) oraz funkcjonowanie emocjonalne (8 pytań, np. lęk, złość, poczucie odmienności od rówieśników). Dzieci od 11 lat zwykle wypełniają kwestionariusz samodzielnie, a młodsze odpowiadają w wywiadzie. Pierwsze badanie trwa 10–15 minut, kolejne – krócej.
Kwestionariusz jakości życia dzieci z astmą (PAQLQ) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF w języku polskim: opracowań i publikacji dotyczących narzędzia. To przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wynik ogólny to średnia ze wszystkich 23 pytań (1–7); oblicza się też średnie dla trzech domen. Im wyższy wynik, tym lepsza jakość życia i mniejszy wpływ astmy na codzienne funkcjonowanie. Zmiana o 0,5 pkt jest minimalną różnicą istotną klinicznie, o ok. 1,0 pkt – umiarkowaną, a o 1,5 pkt lub więcej – dużą.
Wynik pokazuje, jak dziecko samo przeżywa chorobę, i często różni się od oceny rodziców, dlatego warto pytać bezpośrednio dziecko. Uzupełnia ocenę kontroli astmy i spirometrię, ale ich nie zastępuje.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
PAQLQ mierzy jakość życia dzieci z astmą i nie służy do rozpoznania. W pracy Juniper i wsp. (1996) kwestionariusz miał dobrą rzetelność i był wrażliwy na zmianę stanu astmy; za minimalną istotną zmianę przyjmuje się 0,5 pkt (średnia z pozycji), a zmianę o 1,0 pkt za umiarkowaną. Dzieci od 7 lat dobrze rozumieją pytania, ale wyniki rodziców i dzieci często się różnią.
Publikacja źródłowa: Juniper EF i wsp., Qual Life Res 1996.
Podobne skale i kwestionariusze
Ogólną jakość życia dzieci mierzą Kwestionariusz Jakości Życia Dzieci PedsQL oraz Kwestionariusz Zdrowia Dziecka (CHQ). Stres rodziców dzieci przewlekle chorych ocenia Pediatryczny Inwentarz dla Rodziców (PIP), a subiektywne odczucie wysiłku – Skala Odczuwanego Wysiłku Borga (RPE).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.