Skala Zaburzeń Snu u Dzieci (SDSC), ang. Sleep Disturbance Scale for Children (SDSC) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Skala Zaburzeń Snu u Dzieci (SDSC)?
Skala Zaburzeń Snu u Dzieci (SDSC) Bruniego to kwestionariusz przesiewowy wypełniany przez rodziców, który ocenia częstość objawów zaburzeń snu u dzieci i młodzieży w ostatnich 6 miesiącach. Obejmuje 26 pytań w sześciu grupach: zaburzenia zasypiania i utrzymania snu, zaburzenia oddychania w czasie snu, zaburzenia wybudzania, zaburzenia przejścia ze snu w czuwanie, nadmierną senność w ciągu dnia i nadmierne pocenie się w czasie snu. Wynik łączny wynosi 26–130 pkt.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
SDSC jest przeznaczona dla dzieci i młodzieży w wieku 3–18 lat, zarówno zdrowych, jak i z chorobami przewlekłymi, ADHD, zaburzeniami ze spektrum autyzmu czy padaczką. Stosuje się ją w pediatrii, neurologii i psychiatrii dziecięcej, laryngologii, poradniach medycyny snu i badaniach populacyjnych. Pomaga określić rodzaj problemów ze snem i zdecydować, czy potrzebne jest badanie polisomnograficzne. Rodzice wypełniają kwestionariusz w ok. 10 minut.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
SDSC wypełniają rodzice dzieci w wieku 3–18 lat. Skala zawiera 26 pytań o sen w ostatnich 6 miesiącach, ocenianych w skali 1–5 (od „nigdy” do „zawsze, codziennie”), a w pytaniach o czas snu i zasypiania – według przedziałów czasowych. Pytania tworzą 6 grup: zaburzenia zasypiania i utrzymania snu, zaburzenia oddychania w czasie snu, zaburzenia wybudzania (np. lunatyzm, lęki nocne), zaburzenia przejścia sen–czuwanie (np. mówienie przez sen, zgrzytanie zębami), nadmierna senność i nadmierne pocenie się w czasie snu.
Skala Zaburzeń Snu u Dzieci (SDSC) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF w języku angielskim: publikacji źródłowych i opisów narzędzia. Nie zawsze zawierają one sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Według Bruniego i wsp. (1996) wynik powyżej 39 pkt wskazuje na prawdopodobne zaburzenia snu. Wyniki grup przelicza się na wyniki T – wartość powyżej 70 uznaje się za patologiczną i wskazującą, jaki rodzaj zaburzenia warto pogłębić. Wysoki wynik w grupie zaburzeń oddychania jest wskazaniem do konsultacji laryngologicznej i badania snu, a w grupie zaburzeń zasypiania – do oceny higieny snu i ewentualnej terapii behawioralnej.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
W pracy Bruniego i wsp. (1996) wynik ogólny powyżej 39 pkt odróżniał dzieci z zaburzeniami snu od zdrowych z czułością ok. 0,89 i swoistością ok. 0,74, a spójność wewnętrzna wynosiła ok. 0,71–0,79. SDSC jest przesiewem; podejrzenie bezdechu sennego lub narkolepsji wymaga badania snu.
Publikacja źródłowa: Bruni O i wsp., J Sleep Res 1996.
Podobne skale i kwestionariusze
Zaburzenia oddychania w czasie snu u dzieci, zwłaszcza obturacyjny bezdech senny, dokładniej ocenia Pediatryczny Kwestionariusz Snu (PSQ). Nawyki związane ze snem opisuje kwestionariusz CSHQ, a krótki wywiad BEARS pomaga szybko przesiać problemy ze snem podczas wizyty. U młodzieży jakość snu mierzy Pittsburski Indeks Jakości Snu (PSQI), a senność w ciągu dnia – Skala Senności Epworth (ESS).
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
