Test Pamięci Behawioralnej Rivermead (RBMT-3), ang. Rivermead Behavioural Memory Test (RBMT-3) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Test Pamięci Behawioralnej Rivermead (RBMT-3)?
Test Pamięci Behawioralnej Rivermead (RBMT-3) ocenia pamięć w zadaniach przypominających sytuacje z codziennego życia: zapamiętywanie imienia i nazwiska, przypominanie sobie o ukrytym przedmiocie i umówionym spotkaniu, rozpoznawanie obrazków i twarzy, odtwarzanie krótkiej historii, zapamiętywanie trasy i wiadomości do przekazania oraz orientację. Obejmuje także pamięć prospektywną i uczenie się nowej czynności. Pierwszą wersję opracowali Wilson, Cockburn i Baddeley (1985), a trzecie wydanie ukazało się w 2008 r.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
RBMT-3 stosuje się u osób od 16. roku życia z nabytymi zaburzeniami pamięci – po urazie mózgu, udarze, niedotlenieniu, w zapaleniu mózgu, otępieniu czy stwardnieniu rozsianym. Korzystają z niego neuropsycholodzy, psycholodzy kliniczni i terapeuci zajęciowi – do opisu trudności pamięciowych w życiu codziennym, planowania rehabilitacji poznawczej i oceny jej efektów. Test jest wydawany komercyjnie (Pearson), a jego normy są brytyjskie.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badanie prowadzi indywidualnie psycholog; trwa ok. 30 minut i obejmuje 14 zadań. Na początku badany zapamiętuje imię i nazwisko osoby ze zdjęcia, badający chowa należący do niego przedmiot i ustala sygnał, na który badany ma zapytać o kolejne spotkanie – te zadania sprawdza się pod koniec badania. Kolejne zadania obejmują rozpoznawanie obrazków i twarzy, odtwarzanie historyjki (bezpośrednio i z odroczeniem), przejście wyznaczonej trasy po pokoju z przekazaniem wiadomości, orientację w czasie i miejscu oraz naukę nowej czynności. Równoległe wersje testu pozwalają powtarzać badanie.
Test Pamięci Behawioralnej Rivermead (RBMT-3) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki surowe przelicza się według norm dla wieku na wyniki przeliczone poszczególnych zadań (średnia 10, odchylenie standardowe 3) oraz ogólny wskaźnik pamięci (średnia 100, odchylenie standardowe 15). Wskaźnik poniżej 70 pkt (ponad 2 odchylenia standardowe poniżej średniej) wskazuje na wyraźne zaburzenia pamięci, a 70–84 pkt – na wynik poniżej przeciętnej.
Profil zadań pokazuje, które rodzaje pamięci są najbardziej zaburzone, np. pamięć prospektywna (pamiętanie o zaplanowanych czynnościach) czy pamięć werbalna. Ponieważ zadania przypominają codzienne sytuacje, wyniki dobrze przekładają się na zalecenia praktyczne, np. korzystanie z kalendarza, przypomnień w telefonie czy stałych miejsc na przedmioty.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
RBMT ocenia pamięć w zadaniach przypominających codzienne sytuacje i nie rozpoznaje konkretnej choroby. W badaniach autorów wynik dobrze korelował z obserwowanymi przez terapeutów błędami pamięci w życiu codziennym, a wersje równoległe ograniczają efekt uczenia się. Test jest czuły na zaburzenia pamięci po urazach mózgu i udarze; wyniki RBMT-3 przelicza się na normy dla wieku.
Publikacja źródłowa: Wilson BA, Cockburn J, Baddeley A, The Rivermead Behavioural Memory Test, Thames Valley Test Company 1985; Wilson BA i wsp., RBMT-3, Pearson 2008.
Podobne skale i kwestionariusze
Uczenie się i pamięć słowną bada Test Uczenia się Słuchowo-Werbalnego Reya (AVLT), a przesiewowo funkcje poznawcze – Montrealska Skala Oceny Funkcji Poznawczych (MoCA). Szerszą ocenę neuropsychologiczną zapewnia Powtarzalna Bateria do Oceny Stanu Neuropsychologicznego (RBANS), a funkcje wykonawcze w zadaniach przypominających codzienne sytuacje ocenia m.in. bateria BADS.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
