Wskaźnik powierzchni i nasilenia wyprysku (EASI), ang. Eczema Area and Severity Index (EASI) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Wskaźnik powierzchni i nasilenia wyprysku (EASI)?
Wskaźnik EASI (Eczema Area and Severity Index) służy lekarzowi do oceny nasilenia i rozległości zmian w atopowym zapaleniu skóry (AZS). W czterech okolicach ciała – głowie i szyi, tułowiu, kończynach górnych i kończynach dolnych – ocenia się odsetek zajętej powierzchni oraz nasilenie czterech objawów: rumienia, nacieku lub grudek, przeczosów i lichenizacji. Wynik łączny mieści się w zakresie 0–72 pkt. Inicjatywa HOME zaleca EASI jako podstawową miarę objawów klinicznych AZS w badaniach.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
EASI stosuje się u dzieci i dorosłych z atopowym zapaleniem skóry – w poradniach dermatologicznych, w badaniach klinicznych oraz przy kwalifikacji do leczenia systemowego i jego monitorowaniu, m.in. w programach lekowych. Ocenę przeprowadza lekarz, najlepiej po przeszkoleniu. Badanie trwa kilka minut i uzupełnia się je oceną objawów zgłaszanych przez pacjenta, np. świądu.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Ciało dzieli się na 4 okolice: głowa i szyja, tułów, kończyny górne, kończyny dolne. W każdej okolicy ocenia się odsetek powierzchni zajętej przez zmiany (0 = brak, 1 = 1–9%, 2 = 10–29%, 3 = 30–49%, 4 = 50–69%, 5 = 70–89%, 6 = 90–100%) oraz nasilenie 4 objawów: rumienia, nacieku lub grudek, przeczosów i lichenizacji (0–3, dopuszczalne połówki). Suma nasilenia × punkt powierzchni × mnożnik okolicy daje wynik okolicy. Mnożniki u osób od 8 lat: 0,1 (głowa), 0,3 (tułów), 0,2 (kończyny górne), 0,4 (kończyny dolne); u dzieci poniżej 8 lat: 0,2, 0,3, 0,2, 0,3.
Wskaźnik powierzchni i nasilenia wyprysku (EASI) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Według Leshema i wsp. (2015): 0 – brak zmian, 0,1–1,0 – prawie brak, 1,1–7,0 – postać łagodna, 7,1–21,0 – umiarkowana, 21,1–50,0 – ciężka, 50,1–72,0 – bardzo ciężka. Odpowiedź na leczenie opisuje się jako EASI-50, EASI-75 lub EASI-90 (poprawa o co najmniej 50, 75 lub 90%), a za minimalną istotną zmianę przyjmuje się ok. 6,6 pkt. EASI nie uwzględnia świądu ani wpływu na sen – ocenia się je osobno (NRS świądu, POEM, DLQI).
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
EASI mierzy nasilenie i rozległość zmian, a nie rozpoznaje atopowego zapalenia skóry (AZS). Po przeszkoleniu ma dobrą rzetelność między oceniającymi i w czasie. Opisaną wyżej wartość minimalnej istotnej zmiany wyznaczyli Schram i wsp. (2012), a przedziały nasilenia – Leshem i wsp. (2015). W badaniach leków typowym punktem końcowym jest EASI-75.
Publikacja źródłowa: Hanifin JM i wsp., Exp Dermatol 2001; Leshem YA i wsp., Br J Dermatol 2015 (przedziały nasilenia).
Podobne skale i kwestionariusze
Nasilenie AZS ocenia też wskaźnik SCORAD, który oprócz zmian skórnych uwzględnia świąd i zaburzenia snu zgłaszane przez pacjenta, oraz prostsza ogólna ocena lekarza (vIGA-AD), stosowana w badaniach leków. Objawy z perspektywy pacjenta mierzy kwestionariusz POEM, świąd – Numeryczna Skala Oceny Świądu (NRS), a wpływ choroby na jakość życia – DLQI u dorosłych i CDLQI u dzieci. Analogicznym wskaźnikiem w łuszczycy jest PASI.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
