Kwestionariusz Zdrowia Dziecka (CHQ), ang. Child Health Questionnaire (CHQ) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Kwestionariusz Zdrowia Dziecka (CHQ)?
Kwestionariusz Zdrowia Dziecka (CHQ) mierzy jakość życia związaną ze zdrowiem u dzieci i młodzieży. Obejmuje funkcjonowanie fizyczne, ból, ograniczenia w nauce i kontaktach z rówieśnikami, zachowanie, zdrowie psychiczne, samoocenę i ogólną ocenę zdrowia, a także wpływ stanu dziecka na rodziców i życie rodzinne. Wyniki przedstawia się w 14 skalach oraz jako dwa wskaźniki sumaryczne: fizyczny i psychospołeczny. Autorami kwestionariusza są Landgraf, Abetz i Ware (1996).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
CHQ stosuje się u dzieci w wieku 5–18 lat, zarówno zdrowych, jak i chorych przewlekle, np. z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów, astmą czy padaczką. Służy w badaniach klinicznych, ocenie wyników leczenia i badaniach populacyjnych. Wersje dla rodziców wypełniają rodzice lub opiekunowie, a wersję do samooceny – dzieci od 10. roku życia. Polską wersję przygotowano w ramach międzynarodowego projektu PRINTO.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Dostępne są wersje dla rodziców – pełna CHQ-PF50 (50 pytań, ok. 10–15 minut) i skrócona CHQ-PF28 (28 pytań) – oraz wersja do samooceny CHQ-CF87 (87 pytań). Większość pytań dotyczy ostatnich 4 tygodni, a odpowiedzi udziela się na skalach kilkustopniowych. Wyniki surowe każdej skali przelicza się na wartości 0–100, a wskaźniki sumaryczne – na wyniki standaryzowane względem norm populacyjnych. Obliczenia wymagają algorytmów z podręcznika, a korzystanie z kwestionariusza – licencji. Dla dzieci w wieku od 2 miesięcy do 5 lat przeznaczony jest pokrewny kwestionariusz ITQOL.
Kwestionariusz Zdrowia Dziecka (CHQ) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki skal wynoszą 0–100; wyższy wynik oznacza lepsze zdrowie i funkcjonowanie oraz mniejsze obciążenie rodziny. Wskaźniki sumaryczne – fizyczny (PhS) i psychospołeczny (PsS) – standaryzuje się do średniej 50 i odchylenia standardowego 10 w populacji ogólnej, więc wynik o 10 pkt niższy od 50 oznacza funkcjonowanie gorsze od przeciętnego o jedno odchylenie standardowe.
Wyniki porównuje się z normami dla wieku i płci, z grupą dzieci z tą samą chorobą lub z wcześniejszym badaniem tego samego dziecka. Trzeba pamiętać, że rodzice i dzieci mogą różnie oceniać samopoczucie dziecka, zwłaszcza w obszarach emocjonalnych.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
CHQ mierzy jakość życia związaną ze zdrowiem, a nie rozpoznaje chorób. Wersja dla rodziców (CHQ-PF50) obejmuje 14 skal i dwa wyniki sumaryczne – fizyczny i psychospołeczny – przeliczane na skalę 0–100 lub normowane do średniej 50. W badaniach wykazano dobrą rzetelność i trafność w populacjach dzieci z chorobami przewlekłymi, m.in. z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów.
Publikacja źródłowa: Landgraf JM, Abetz L, Ware JE, CHQ User’s Manual, 1996.
Podobne skale i kwestionariusze
Jakość życia dzieci mierzy też Kwestionariusz Jakości Życia Dzieci PedsQL, który ma moduły ogólne i swoiste dla chorób. U dzieci z zapaleniem stawów niesprawność ocenia Dziecięcy Kwestionariusz Oceny Zdrowia (CHAQ), a aktywność choroby – Wskaźnik aktywności MIZS (JADAS). U dzieci z astmą stosuje się Kwestionariusz jakości życia dzieci z astmą (PAQLQ), a u dorosłych – Kwestionariusz SF-36.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
