Całościowa Ocena Geriatryczna (COG), ang. Comprehensive Geriatric Assessment (CGA) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Całościowa Ocena Geriatryczna (COG)?
Całościowa Ocena Geriatryczna (COG) to wielowymiarowy, interdyscyplinarny proces diagnostyczny, w którym ocenia się stan zdrowia, sprawność funkcjonalną, stan psychiczny i sytuację społeczną osoby starszej. Obejmuje m.in. ocenę chorób i leków, samodzielności w czynnościach podstawowych i złożonych, funkcji poznawczych, nastroju, stanu odżywienia, ryzyka upadków, wzroku i słuchu oraz wsparcia społecznego. Jej celem jest indywidualny plan leczenia, rehabilitacji i opieki. W odróżnieniu od pojedynczej skali COG łączy wiele standaryzowanych narzędzi.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
COG przeprowadza się u osób starszych, zwłaszcza z wielochorobowością, zespołem kruchości, utratą samodzielności, zaburzeniami poznawczymi, upadkami lub częstymi hospitalizacjami – na oddziałach i w poradniach geriatrycznych, w opiece długoterminowej, przed operacjami i w onkologii geriatrycznej. Wykonuje ją zespół złożony z lekarza, pielęgniarki, fizjoterapeuty, psychologa i pracownika socjalnego. Do COG kieruje się często na podstawie wyniku przesiewu, np. Skali FRAIL lub kwestionariusza VES-13.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
COG obejmuje kilka obszarów, w których stosuje się standaryzowane narzędzia: samodzielność w podstawowych czynnościach (skala ADL Katza lub Skala Barthel) i złożonych (Skala IADL Lawtona), funkcje poznawcze (np. MMSE, MoCA, AMTS lub test rysowania zegara), nastrój (Geriatryczna Skala Depresji), stan odżywienia (MNA) oraz równowagę i ryzyko upadków (np. test „Wstań i idź”, test Tinetti). Ocenia się też wzrok, słuch, nietrzymanie moczu, przyjmowane leki i sytuację społeczną.
Ocenę uzupełniają wywiad, badanie przedmiotowe i rozmowa z opiekunem. Wyniki omawia zespół, który ustala wspólny plan działań.
Całościowa Ocena Geriatryczna (COG) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
COG nie daje jednego wyniku liczbowego – każdy obszar interpretuje się według progów zastosowanych skal, a wyniki łączy w listę problemów i plan postępowania. Typowe zalecenia to przegląd leków i odstawienie niepotrzebnych, rehabilitacja i ćwiczenia równowagi, interwencja żywieniowa, leczenie depresji, zaopatrzenie w sprzęt, wsparcie opiekunów i organizacja pomocy w domu.
Ocenę powtarza się po zmianie stanu zdrowia lub po kilku miesiącach, aby sprawdzić efekty podjętych działań.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
Całościowa Ocena Geriatryczna jest procesem diagnostyczno-terapeutycznym, a nie pojedynczym testem, dlatego nie ma jednej czułości i swoistości. W przeglądzie Cochrane (Ellis i wsp., 2017) COG przeprowadzona u osób starszych przyjętych nagle do szpitala zwiększała szansę, że po roku będą żyły we własnym domu. W Polsce COG jest elementem świadczeń geriatrycznych i obejmuje m.in. skale ADL, IADL, MMSE lub AMTS, GDS, ocenę odżywienia i ryzyka upadków.
Publikacja źródłowa: Stuck AE i wsp., Lancet 1993; Ellis G i wsp., Cochrane Database Syst Rev 2017.
Podobne skale i kwestionariusze
Osoby wymagające COG wskazują narzędzia przesiewowe: Skala FRAIL, kwestionariusz VES-13, Kliniczna Skala Kruchości (CFS), Skala kruchości Edmonton (EFS) i Wskaźnik Kruchości Groningen (GFI). W samej ocenie stosuje się m.in. Skalę ADL Katza, Skalę IADL Lawtona, Skalę MNA, Geriatryczną Skalę Depresji (GDS) i Test rysowania zegara (CDT).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
