Wskaźnik nasilenia łuszczycy skóry głowy (PSSI), ang. Psoriasis Scalp Severity Index (PSSI) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Wskaźnik nasilenia łuszczycy skóry głowy (PSSI)?
Wskaźnik nasilenia łuszczycy skóry głowy (Psoriasis Scalp Severity Index, PSSI) ocenia nasilenie łuszczycy skóry owłosionej głowy. Lekarz ocenia trzy objawy – rumień, naciek (grubość zmian) i łuszczenie – oraz odsetek zajętej powierzchni skóry głowy, a wynik wynosi 0–72 pkt. Wskaźnik zbudowano na wzór PASI; stosuje się go głównie w badaniach klinicznych leków, ale także w praktyce.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
PSSI stosuje się u dorosłych i młodzieży z łuszczycą skóry owłosionej głowy – w badaniach klinicznych leków miejscowych i ogólnych, a także w praktyce dermatologicznej do monitorowania leczenia. Łuszczyca skóry głowy dotyczy większości chorych na łuszczycę, jest trudna w leczeniu i często wyraźnie obniża jakość życia, dlatego warto oceniać ją osobno, niezależnie od PASI. Ocena trwa 1–2 minuty.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Lekarz ocenia zmiany na skórze owłosionej głowy, rozchylając włosy w kilku miejscach. Rumień, naciek i łuszczenie ocenia się w skali 0–4: 0 – brak, 1 – niewielkie, 2 – umiarkowane, 3 – nasilone, 4 – bardzo nasilone. Powierzchnię zajętą przez zmiany ocenia się w skali 0–6: 0 – brak, 1 – poniżej 10%, 2 – 10–29%, 3 – 30–49%, 4 – 50–69%, 5 – 70–89%, 6 – 90–100%. Wynik oblicza się według wzoru: (rumień + naciek + łuszczenie) × powierzchnia.
Wskaźnik nasilenia łuszczycy skóry głowy (PSSI) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wynik wynosi 0–72 pkt; im wyższy, tym większe nasilenie łuszczycy skóry głowy. Wskaźnik nie ma formalnie ustalonych progów nasilenia. W badaniach klinicznych odpowiedź na leczenie określa się zwykle jako zmniejszenie PSSI o co najmniej 75% (PSSI 75) lub 90% (PSSI 90) względem stanu wyjściowego.
Ponieważ wynik jest iloczynem, niewielka zmiana ocenianej powierzchni może wyraźnie zmienić wynik. Ocena jest częściowo subiektywna, dlatego kolejne pomiary najlepiej wykonuje ta sama osoba. Wynik warto uzupełnić oceną świądu i wpływu choroby na jakość życia.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
PSSI ocenia nasilenie łuszczycy skóry owłosionej głowy (rumień, naciek, łuszczenie i rozległość) i nie służy do rozpoznania. Wskaźnik jest wrażliwy na zmianę i stosowany jako punkt końcowy w badaniach leków miejscowych i ogólnych, ale nie ma formalnie ustalonych progów nasilenia. Uwaga na skróty: SAPASI oznacza w literaturze samodzielnie wypełniany PASI (Self-Administered PASI), a nie wskaźnik dla skóry głowy.
Publikacja źródłowa: Thaçi D, Daiber W, Boehncke WH, Kaufmann R, Dermatology 2001.
Podobne skale i kwestionariusze
Nasilenie i rozległość łuszczycy całego ciała ocenia Wskaźnik PASI (nasilenie i rozległość łuszczycy), a ogólne nasilenie w ocenie lekarza – Ogólna Ocena Nasilenia Łuszczycy przez Lekarza (IGA). Zmiany paznokci mierzy Wskaźnik nasilenia łuszczycy paznokci (NAPSI), a wpływ choroby na codzienne życie – Wskaźnik Niepełnosprawności w Łuszczycy (PDI) i Dermatologiczny Wskaźnik Jakości Życia (DLQI).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
