Ogólna Ocena Lekarza (PGA), ang. Physician Global Assessment (PGA) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Ogólna Ocena Lekarza (PGA) – omówienie
https://www.youtube.com/watch?v=iGrA9INHYBk
Co mierzy Ogólna Ocena Lekarza (PGA)?
Ogólna Ocena Lekarza (PGA) to ocena aktywności lub nasilenia choroby, którą lekarz wyraża jedną liczbą lub jednym stopniem na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego i wyników badań. W reumatologii zapisuje się ją zwykle w skali numerycznej 0–10 lub wzrokowo-analogowej 0–100 mm, a w toczniu – w skali 0–3. W dermatologii stosuje się skale porządkowe z opisanymi stopniami, np. w łuszczycy od „zmiany ustąpiły” do „ciężka”. PGA jest prosta i szybka, a jednocześnie stanowi element wielu złożonych wskaźników aktywności choroby.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
PGA stosuje się u pacjentów z przewlekłymi chorobami zapalnymi – reumatoidalnym i łuszczycowym zapaleniem stawów, toczniem rumieniowatym układowym, łuszczycą i atopowym zapaleniem skóry – na wizytach kontrolnych i w badaniach klinicznych. Pomaga monitorować przebieg choroby, oceniać odpowiedź na leczenie i prowadzić leczenie według strategii „leczenia do celu” (treat to target). Ocenę wykonuje lekarz prowadzący, najlepiej zawsze ta sama osoba.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Lekarz ocenia ogólną aktywność choroby u pacjenta w skali wzrokowo-analogowej 0–100 mm lub numerycznej 0–10, gdzie 0 oznacza brak aktywności, a wartość maksymalna – bardzo wysoką aktywność. Ocena powinna opierać się na badaniu przedmiotowym, wynikach badań i wywiadzie, ale nie uwzględniać trwałych uszkodzeń narządów. W toczniu rumieniowatym układowym stosuje się skalę 0–3 z punktami opisanymi jako aktywność łagodna (1), umiarkowana (2) i ciężka (3).
Ogólna Ocena Lekarza (PGA) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
W reumatoidalnym zapaleniu stawów PGA (0–10) jest składową wskaźników CDAI i SDAI oraz kryteriów odpowiedzi ACR. W toczniu PGA ≤1 (w skali 0–3) jest warunkiem stanu niskiej aktywności choroby (LLDAS), a PGA poniżej 0,5 – remisji według definicji DORIS. Rozbieżność między oceną lekarza a oceną pacjenta (PtGA) jest częsta i warto ją omówić – zwykle wynika z bólu, zmęczenia lub nastroju pacjenta.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
PGA jest ogólną oceną aktywności choroby przez lekarza i nie służy do rozpoznania. Zgodność między lekarzami jest umiarkowana i poprawia się przy wyraźnych opisach punktów skali. PGA wchodzi w skład wskaźników CDAI i SDAI oraz kryteriów odpowiedzi; w RZS lekarze opierają ją głównie na obrzękach stawów i badaniach laboratoryjnych, a pacjenci – na bólu i zmęczeniu, stąd częste rozbieżności z PtGA.
Publikacja źródłowa: Felson DT i wsp., Arthritis Rheum 1993 (zestaw podstawowy ACR).
Podobne skale i kwestionariusze
Ocenie lekarza zwykle towarzyszy Ogólna Ocena Stanu przez Pacjenta (PtGA), a zmianę stanu z perspektywy chorego opisuje Ogólna Ocena Zmiany przez Pacjenta (PGIC). W reumatoidalnym zapaleniu stawów PGA jest składową wskaźników CDAI i SDAI, a aktywność choroby mierzy też DAS28. W toczniu PGA uzupełnia wskaźnik SLEDAI-2K, a w łuszczycy – PASI i ocenę IGA.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.