Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu (AUDIT), ang. Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu (AUDIT)?
Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu (AUDIT) to opracowane przez Światową Organizację Zdrowia narzędzie przesiewowe do wykrywania picia ryzykownego i szkodliwego oraz uzależnienia od alkoholu. Zawiera 10 pytań dotyczących ostatnich 12 miesięcy: ilości i częstości picia, objawów uzależnienia oraz szkód związanych z alkoholem. Wynik 0–40 pkt pozwala zaliczyć badanego do jednej z czterech stref ryzyka i dobrać odpowiednie działanie. Test opracowano w badaniu WHO prowadzonym w sześciu krajach (Saunders i wsp., 1993).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
AUDIT stosuje się u młodzieży i dorosłych – w podstawowej opiece zdrowotnej, na szpitalnych oddziałach ratunkowych, w medycynie pracy, psychiatrii i leczeniu uzależnień oraz w programach profilaktyki i krótkich interwencji. Można go wypełnić samodzielnie lub w wywiadzie w ciągu 2–5 minut. Do bardzo szybkiego przesiewu służy wersja AUDIT-C (3 pytania). W Polsce test jest szeroko stosowany i dostępny w materiałach Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
AUDIT (WHO) zawiera 10 pytań dotyczących ostatnich 12 miesięcy. Pytania 1–3 dotyczą ilości i częstości picia, 4–6 objawów uzależnienia, a 7–10 szkód związanych z alkoholem. Pytania 1–8 punktuje się 0–4, a pytania 9 i 10 – 0, 2 lub 4 pkt; łączny wynik 0–40. Kwestionariusz można wypełnić samodzielnie lub w wywiadzie; przed badaniem warto wyjaśnić, czym jest porcja standardowa (w Polsce 10 g czystego alkoholu). Wersja skrócona AUDIT-C obejmuje pytania 1–3 (0–12 pkt).
Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu (AUDIT) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Według WHO: 0–7 pkt – picie o niskim ryzyku (edukacja), 8–15 pkt – picie ryzykowne (krótka porada), 16–19 pkt – picie szkodliwe (krótka interwencja i monitorowanie), 20–40 pkt – prawdopodobne uzależnienie (skierowanie do specjalisty). U kobiet i osób starszych często stosuje się niższy próg dalszej oceny (≥7 pkt). W AUDIT-C wynik ≥4 u mężczyzn i ≥3 u kobiet wskazuje na picie ryzykowne. AUDIT jest stosowany w polskich programach profilaktyki i krótkich interwencji (PARPA, obecnie KCPU).
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
W pracy WHO (Saunders i wsp., 1993; dane z 6 krajów) próg 8 pkt wykrywał picie ryzykowne i szkodliwe z czułością 92% i swoistością 94%. W kolejnych badaniach, zwłaszcza u kobiet i osób starszych, lepszą czułość dawał niższy próg (6–7 pkt). Skrócona wersja AUDIT-C (3 pierwsze pytania) jest stosowana jako szybki przesiew w podstawowej opiece zdrowotnej.
Publikacja źródłowa: Saunders JB i wsp., Addiction 1993; Babor TF i wsp., WHO 2001 (podręcznik).
Podobne skale i kwestionariusze
Najprostszym przesiewem w kierunku uzależnienia od alkoholu jest Kwestionariusz CAGE (4 pytania), który jednak słabiej wykrywa picie ryzykowne. Używanie innych substancji psychoaktywnych ocenia Test Przesiewowy Nadużywania Substancji (DAST-10), a u młodzieży stosuje się kwestionariusz CRAFFT. Nasilenie alkoholowego zespołu abstynencyjnego ocenia skala CIWA-Ar, a współwystępujące objawy depresji – Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta PHQ-9.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
