Kwestionariusz CAGE, ang. CAGE Questionnaire – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Kwestionariusz CAGE?
Kwestionariusz CAGE to jedno z najprostszych narzędzi przesiewowych w kierunku nadużywania alkoholu i uzależnienia od niego. Składa się z 4 pytań, których angielskie hasła tworzą akronim: Cut down (ograniczenie picia), Annoyed (irytacja krytyką), Guilty (poczucie winy) i Eye-opener (picie rano „na otrzeźwienie”). Pytania dotyczą całego życia, a nie tylko ostatniego okresu. Kwestionariusz opracował Ewing, a opublikowano go w 1984 r.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
CAGE stosuje się u dorosłych – w podstawowej opiece zdrowotnej, na oddziałach szpitalnych, w szpitalnych oddziałach ratunkowych, w psychiatrii i przed zabiegami operacyjnymi. Pozwala w ciągu minuty wskazać osoby, które wymagają pogłębionego wywiadu o piciu alkoholu. Słabo wykrywa picie ryzykowne bez objawów uzależnienia, dlatego w przesiewie populacyjnym częściej zaleca się test AUDIT. Wersja CAGE-AID obejmuje także używanie narkotyków.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
CAGE zawiera 4 pytania z odpowiedzią „tak” lub „nie”: czy kiedykolwiek czuł/czuła Pan/Pani, że powinien/powinna Pan/Pani ograniczyć picie (Cut down); czy denerwowało Pana/Panią, że inni krytykują Pana/Pani picie (Annoyed); czy czuł/czuła się Pan/Pani winny/winna z powodu picia (Guilty); czy zdarzało się Panu/Pani pić rano, aby uspokoić nerwy lub pozbyć się kaca (Eye-opener). Najlepiej zadawać je po ogólnym pytaniu o spożycie alkoholu.
Kwestionariusz CAGE – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Każda odpowiedź „tak” to 1 pkt (0–4). Wynik ≥2 pkt uznaje się za klinicznie istotny i wskazujący na prawdopodobne zaburzenia związane z alkoholem; pozytywna odpowiedź na pytanie o picie rano jest szczególnie niepokojąca nawet jako jedyna. CAGE słabo wykrywa picie ryzykowne bez objawów uzależnienia i nie obejmuje ostatniego okresu, dlatego do przesiewu w podstawowej opiece zdrowotnej zaleca się raczej AUDIT lub AUDIT-C.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
W metaanalizie Dhalli i Kopeca (2007) CAGE przy progu co najmniej 2 odpowiedzi „tak” wykrywał nadużywanie i uzależnienie od alkoholu ze średnią czułością ok. 71% i swoistością ok. 90%. Test słabiej wykrywa picie ryzykowne bez objawów uzależnienia, dlatego w tym celu lepiej sprawdza się AUDIT lub AUDIT-C.
Publikacja źródłowa: Ewing JA, JAMA 1984.
Podobne skale i kwestionariusze
Przesiew w kierunku picia ryzykownego i szkodliwego najlepiej przeprowadzić Testem AUDIT lub jego skróconą wersją AUDIT-C. Nadużywanie innych substancji psychoaktywnych ocenia Test Przesiewowy Nadużywania Substancji (DAST-10), a u młodzieży stosuje się kwestionariusz CRAFFT. Nasilenie objawów alkoholowego zespołu abstynencyjnego w szpitalu ocenia skala CIWA-Ar.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
