Kompleksowy Test Przetwarzania Fonologicznego (CTOPP-2), ang. Comprehensive Test of Phonological Processing (CTOPP-2) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Kompleksowy Test Przetwarzania Fonologicznego (CTOPP-2) – omówienie
https://www.youtube.com/watch?v=eoHav5Uc48k
Co mierzy Kompleksowy Test Przetwarzania Fonologicznego (CTOPP-2)?
Kompleksowy Test Przetwarzania Fonologicznego (CTOPP-2) ocenia umiejętności fonologiczne ważne dla nauki czytania: świadomość fonologiczną (np. łączenie i usuwanie głosek), pamięć fonologiczną (powtarzanie cyfr i pseudowyrazów) oraz szybkie automatyczne nazywanie (cyfr, liter, kolorów, przedmiotów). Wyniki przedstawia się jako wskaźniki złożone na tle norm wiekowych. Test opracowali Wagner, Torgesen, Rashotte i Pearson; drugie wydanie ukazało się w 2013 r.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Test jest przeznaczony dla dzieci i młodych dorosłych anglojęzycznych w wieku 4–24 lat z podejrzeniem dysleksji lub innych trudności w czytaniu. Korzystają z niego psycholodzy, pedagodzy i logopedzi – do diagnozy, planowania terapii i w badaniach naukowych. W Polsce stosuje się narzędzia z polskimi normami, np. baterie do diagnozy dysleksji.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badanie prowadzi się indywidualnie; część zadań odtwarza się z nagrania. Wersja dla dzieci w wieku 4–6 lat i wersja dla osób w wieku 7–24 lat różnią się zestawem podtestów, wśród których są m.in. elizja (usuwanie głosek ze słowa), łączenie głosek w słowa, dopasowywanie głosek, powtarzanie cyfr i pseudowyrazów oraz szybkie nazywanie cyfr, liter, kolorów i obrazków. Podtesty dodatkowe obejmują m.in. odwracanie kolejności głosek i dzielenie pseudowyrazów na głoski. Badanie trwa ok. 40 minut.
Kompleksowy Test Przetwarzania Fonologicznego (CTOPP-2) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki podtestów przelicza się na wyniki przeliczone (średnia 10, odchylenie standardowe 3), a wskaźniki złożone – na wyniki standardowe (średnia 100, odchylenie standardowe 15). Wynik poniżej 85 wskazuje na słabsze umiejętności, a poniżej 70 – na wyraźne deficyty. Niskie wyniki w świadomości fonologicznej i szybkim nazywaniu wiążą się z ryzykiem dysleksji, a współwystępowanie obu deficytów (tzw. podwójny deficyt) – zwykle z większymi trudnościami w czytaniu.
Normy dotyczą języka angielskiego, dlatego wyników nie można przenosić na dzieci polskojęzyczne. Profil wskaźników pomaga dobrać ćwiczenia, np. trening świadomości fonologicznej lub płynności nazywania.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
CTOPP-2 jest standaryzowanym testem z normami amerykańskimi. Wyniki złożone (świadomość fonologiczna, pamięć fonologiczna, szybkie nazywanie) mają średnią 100 i SD 15; niskie wyniki, zwłaszcza w świadomości fonologicznej i szybkim nazywaniu, wiążą się z ryzykiem dysleksji. Podręcznik podaje wysoką rzetelność, ale wyników nie można przenosić na dzieci polskojęzyczne.
Publikacja źródłowa: Wagner RK, Torgesen JK, Rashotte CA, Pearson NA, CTOPP-2, Pro-Ed 2013.
Podobne skale i kwestionariusze
Efektywność czytania wyrazów i pseudowyrazów mierzy Test Efektywności Czytania Wyrazów (TOWRE-2), a język mówiony – Kliniczna Ocena Podstaw Językowych (CELF-5). Rozumienie słownictwa ocenia Obrazkowy Test Rozumienia Słownictwa Peabody (PPVT-5), a słownictwo czynne – Test Słownictwa Czynnego (EVT-3).
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
