Test Integracji Sensorycznej i Praksji (SIPT), ang. Sensory Integration and Praxis Test (SIPT) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Test Integracji Sensorycznej i Praksji (SIPT)?
Test Integracji Sensorycznej i Praksji (SIPT) Jean Ayres to standaryzowana bateria 17 testów oceniających przetwarzanie sensoryczne i praksję, czyli zdolność planowania i wykonywania nowych, celowych ruchów. Obejmuje percepcję wzrokową, czucie dotyku i ułożenia ciała, funkcje przedsionkowe (np. oczopląs porotacyjny), koordynację obustronną i różne rodzaje praksji. Wyniki pozwalają opisać wzorzec zaburzeń integracji sensorycznej. Baterię wydano w 1989 r.; jej następcą jest EASI (Evaluation in Ayres Sensory Integration).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
SIPT jest przeznaczony dla dzieci w wieku od 4 lat do 8 lat i 11 miesięcy z podejrzeniem zaburzeń integracji sensorycznej, dyspraksji lub zaburzeń koordynacji – m.in. ze spektrum autyzmu, ADHD i trudnościami w uczeniu się. Badanie przeprowadzają terapeuci zajęciowi i inni specjaliści z certyfikatem, a komputerową analizę wyników wykonuje wydawca. W Polsce terapeuci integracji sensorycznej częściej korzystają z polskich prób klinicznych i obserwacji.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badanie trwa ok. 2 godzin i zwykle rozkłada się je na dwie sesje. Obejmuje m.in. testy percepcji wzrokowej (np. dopasowywanie figur, figura–tło), praksji konstrukcyjnej, czucia dotyku (np. lokalizacja bodźca dotykowego, rozpoznawanie kształtów dotykiem, grafestezja), kinestezji, praksji posturalnej, praksji na polecenie słowne, praksji oralnej, sekwencji ruchowych, koordynacji obustronnej, równowagi w staniu i chodzie oraz oczopląsu porotacyjnego. Każdy test przeprowadza się według ściśle określonej instrukcji.
Test Integracji Sensorycznej i Praksji (SIPT) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki poszczególnych testów przelicza się na odchylenia standardowe od średniej dla wieku; wynik niższy o ponad 1 SD uznaje się za obniżony. Program komputerowy porównuje profil dziecka z kilkoma typowymi wzorcami zaburzeń, np. dyspraksją somatosensoryczną, zaburzeniem obustronnej integracji i sekwencji czy dyspraksją na polecenie słowne.
Wynik pomaga zaplanować terapię integracji sensorycznej, ale interpretuje się go razem z wywiadem, obserwacją i kwestionariuszami. Normy są amerykańskie i pochodzą z lat 80. XX w.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
SIPT jest baterią znormalizowaną – wyniki przelicza się na odchylenia standardowe od norm. Właściwości narzędzia opisuje się rzetelnością i trafnością, a nie czułością i swoistością. Rzetelność test–retest poszczególnych podtestów jest zróżnicowana (od umiarkowanej do wysokiej). Następcą SIPT jest EASI (Evaluation in Ayres Sensory Integration, Mailloux i wsp., 2018).
Publikacja źródłowa: Ayres AJ, Sensory Integration and Praxis Tests, Western Psychological Services 1989.
Podobne skale i kwestionariusze
Przetwarzanie sensoryczne w codziennym życiu opisują kwestionariusze wypełniane przez rodziców i nauczycieli: Profil Sensoryczny (Sensory Profile 2) i Miara Przetwarzania Sensorycznego (SPM-2). Integrację wzrokowo-ruchową ocenia Test Integracji Wzrokowo-Ruchowej Beery (VMI), a motorykę dużą i małą u młodszych dzieci – Skale Rozwoju Motorycznego Peabody (PDMS-2). U starszych dzieci koordynację ruchową ocenia się baterią MABC-2.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
