Profil Sensoryczny (Sensory Profile 2), ang. Sensory Profile 2 – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Profil Sensoryczny (Sensory Profile 2) – omówienie
Co mierzy Profil Sensoryczny (Sensory Profile 2)?
Profil Sensoryczny 2 (Sensory Profile 2) Winnie Dunn to zestaw kwestionariuszy opisujących, jak dziecko reaguje na bodźce zmysłowe w codziennych sytuacjach. Ocenia przetwarzanie bodźców słuchowych, wzrokowych, dotykowych, ruchowych, proprioceptywnych i oralnych oraz związane z nimi zachowania. Wyniki interpretuje się według modelu Dunn, w czterech wzorcach: poszukiwania, unikania, wrażliwości i rejestracji bodźców. Profil pomaga zrozumieć zachowania dziecka i zaplanować odpowiednie wsparcie.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Profil Sensoryczny 2 jest przeznaczony dla dzieci od urodzenia do 14 lat i 11 miesięcy. Formularze wypełniają rodzice lub opiekunowie, a w wersji szkolnej – nauczyciele. Stosuje się go w terapii zajęciowej, terapii integracji sensorycznej, psychologii i pediatrii rozwojowej, m.in. u dzieci ze spektrum autyzmu, ADHD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Dla młodzieży i dorosłych przeznaczony jest Adolescent/Adult Sensory Profile. Narzędzie jest komercyjne.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Profil Sensoryczny 2 ma formularze dla różnych grup wieku: niemowlęta (0–6 mies.), małe dzieci (7–35 mies.), dzieci 3–14 lat (86 pozycji), wersję skróconą (34 pozycje) oraz kwestionariusz dla nauczyciela. Rodzic lub nauczyciel ocenia, jak często dziecko wykazuje opisane zachowania w odpowiedzi na bodźce (np. dźwięki, dotyk, ruch), w 5-stopniowej skali od „prawie zawsze” do „prawie nigdy”. Pozycje obejmują przetwarzanie słuchowe, wzrokowe, dotykowe, ruchowe, czucia ułożenia ciała i oralne oraz zachowania z nimi związane.
Profil Sensoryczny (Sensory Profile 2) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki grupuje się w 4 kwadranty modelu Dunn: poszukiwanie bodźców, unikanie bodźców, wrażliwość i rejestracja (słabe zauważanie bodźców). Każdy wynik porównuje się z normami i opisuje jako: „znacznie mniej niż inni”, „mniej niż inni”, „tak jak większość”, „więcej niż inni” lub „znacznie więcej niż inni”. Profil nie jest rozpoznaniem – pomaga zrozumieć zachowania dziecka i zaplanować dostosowania w domu i szkole oraz terapię zajęciową. Normy są amerykańskie.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
Profil Sensoryczny 2 opisuje wzorce przetwarzania sensorycznego i nie jest testem diagnostycznym. Wyniki porównuje się z normami: odchylenie o 1 SD od średniej oznacza wynik „więcej lub mniej niż inni”, a o 2 SD – „znacznie więcej lub mniej niż inni”. Podręcznik podaje zadowalającą spójność wewnętrzną i rzetelność test–retest; normy są amerykańskie.
Publikacja źródłowa: Dunn W, Sensory Profile 2, Pearson 2014.
Podobne skale i kwestionariusze
Przetwarzanie sensoryczne w domu i w szkole ocenia też Miara Przetwarzania Sensorycznego (SPM-2), który obejmuje dodatkowo planowanie ruchu (praksję). Bezpośrednią ocenę funkcji sensorycznych i praksji u dziecka daje Test Integracji Sensorycznej i Praksji (SIPT). Krótszą wersją do przesiewu jest Short Sensory Profile. U dzieci ze spektrum autyzmu profil warto interpretować razem z wynikami diagnozy, np. ADOS-2.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
