Skala Samotności UCLA (R-UCLA), ang. UCLA Loneliness Scale (R-UCLA) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Skala Samotności UCLA (R-UCLA) – omówienie
Co mierzy Skala Samotności UCLA (R-UCLA)?
Skala Samotności UCLA (R-UCLA) to najczęściej stosowane narzędzie do pomiaru subiektywnego poczucia samotności, czyli odczuwanej rozbieżności między relacjami, jakich ktoś pragnie, a tymi, które ma. Obecnie stosowana wersja 3 (Russell, 1996) zawiera 20 stwierdzeń dotyczących poczucia osamotnienia, braku bliskości i przynależności oraz izolacji od innych. Skala mierzy samotność odczuwaną, a nie liczbę kontaktów – osoba otoczona ludźmi może czuć się samotna, a mieszkająca sama – nie.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Skala jest przeznaczona dla młodzieży i dorosłych, w tym osób starszych. Stosuje się ją w psychologii klinicznej i psychologii zdrowia, geriatrii, opiece paliatywnej i pracy socjalnej oraz w badaniach nad zdrowiem psychicznym i społecznym. W dużych badaniach populacyjnych i w szybkim przesiewie często używa się wersji 3-pytaniowej (Hughes i wsp., 2004). Polską adaptację wersji 3 opracowali Kwiatkowska, Rogoza i Kwiatkowska (2018).
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Skala UCLA (wersja 3) zawiera 20 stwierdzeń o poczuciu osamotnienia i więzi z innymi (np. „Jak często czujesz, że brakuje ci towarzystwa?”). Badany ocenia każde w skali 1–4 (nigdy, rzadko, czasami, często); 9 stwierdzeń sformułowanych pozytywnie punktuje się odwrotnie. Wypełnienie trwa ok. 5 minut. Wersja 3-pytaniowa ma zakres 3–9 pkt.
Skala Samotności UCLA (R-UCLA) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Łączny wynik wynosi 20–80 pkt; wyższy oznacza silniejsze poczucie samotności. Skala nie ma oficjalnych progów – w części badań stosuje się orientacyjne przedziały: 20–34 pkt – niski, 35–49 – umiarkowany, 50–64 – umiarkowanie wysoki, 65–80 pkt – wysoki poziom samotności. W wersji 3-pytaniowej wynik ≥6 pkt często uznaje się za wskazujący na samotność. Wysoki wynik wiąże się z gorszym zdrowiem psychicznym i somatycznym i warto go omówić z pacjentem, uwzględniając ocenę depresji.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
Skala UCLA mierzy subiektywne poczucie samotności i nie ma progów diagnostycznych. Russell (1996) wykazał wysoką spójność wewnętrzną (alfa 0,89–0,94) i stabilność w czasie (ok. 0,73 po roku).
Publikacja źródłowa: Russell D, Peplau LA, Cutrona CE, J Pers Soc Psychol 1980; Russell DW, J Pers Assess 1996 (wersja 3).
Podobne skale i kwestionariusze
Spostrzegane wsparcie ze strony rodziny, przyjaciół i bliskiej osoby mierzy Wielowymiarowa Skala Spostrzeganego Wsparcia Społecznego (MSPSS), a liczbę osób wspierających i zadowolenie ze wsparcia – Kwestionariusz Wsparcia Społecznego (SSQ). Samotność emocjonalną i społeczną osobno ocenia skala De Jong Gierveld, a sieć kontaktów osób starszych – skala Lubben. Ponieważ samotność często współwystępuje z depresją, warto równolegle zastosować Geriatryczną Skalę Depresji (GDS) lub Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta PHQ-9.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
