Inwentarz Problemów Interpersonalnych (IIP), ang. Inventory of Interpersonal Problems (IIP-64/IIP-32) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Inwentarz Problemów Interpersonalnych (IIP)?
Inwentarz Problemów Interpersonalnych (IIP) mierzy trudności w relacjach z innymi ludźmi. Wersja IIP-64 (oraz skrócona IIP-32) opiera się na kołowym modelu zachowań interpersonalnych i opisuje problemy w ośmiu obszarach (oktantach): dominowanie i kontrolowanie, mściwość i egocentryzm, chłód i dystans, zahamowanie społeczne, brak asertywności, nadmierną ustępliwość, nadmierne poświęcanie się oraz natarczywość. Inwentarz opracowali Horowitz i wsp. (1988, 2000).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
IIP stosuje się u młodzieży i dorosłych – w psychoterapii, psychologii klinicznej i psychiatrii, zwłaszcza w pracy z osobami z zaburzeniami osobowości, depresją i zaburzeniami lękowymi, a także w badaniach nad skutecznością terapii. Pomaga określić dominujące wzorce trudności w relacjach i zaplanować pracę terapeutyczną. Wypełnienie IIP-64 trwa ok. 15 minut, a IIP-32 – ok. 10 minut.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany ocenia, w jakim stopniu doświadcza opisanych trudności w relacjach z innymi, w 5-stopniowej skali od 0 (wcale) do 4 (bardzo). Część stwierdzeń dotyczy rzeczy, które badanemu trudno robić (np. ufać innym, odmawiać, okazywać złość), a część – zachowań, które wykonuje w nadmiarze (np. zbyt łatwo daje się przekonać albo zbyt często opowiada innym o swoich sprawach). Oblicza się wyniki ośmiu oktantów, wynik ogólny oraz wskaźniki położenia profilu w kole interpersonalnym.
Inwentarz Problemów Interpersonalnych (IIP) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Status praw autorskich narzędzia nie został przez nas potwierdzony – przed skopiowaniem lub udostępnieniem formularza sprawdź warunki u autorów.
Interpretacja wyników
Wyższy wynik oznacza większe nasilenie trudności interpersonalnych. Wyniki surowe przelicza się na wyniki standaryzowane (T) według norm; wyraźnie podwyższone wartości, np. powyżej 60 T, wskazują na problem w danym obszarze. Profil oktantów pokazuje dominujący styl, np. przewagę uległości i nadmiernego poświęcania się albo dominowania i chłodu.
Wynik ogólny odzwierciedla ogólny poziom dystresu interpersonalnego, dlatego przed interpretacją profilu zaleca się jego korektę (ipsatyzację). Spadek wyników w trakcie psychoterapii świadczy o poprawie funkcjonowania w relacjach.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
IIP opisuje trudności w relacjach i nie stawia rozpoznania, dlatego nie ma progów czułości i swoistości. Podręcznik podaje dobrą spójność wewnętrzną oktantów (alfa ok. 0,7–0,9) i rzetelność test–retest. Kwestionariusz jest wrażliwy na zmianę w psychoterapii; profil oktantów pomaga zaplanować pracę nad konkretnymi wzorcami interpersonalnymi.
Publikacja źródłowa: Horowitz LM i wsp., J Consult Clin Psychol 1988; Horowitz LM, Alden LE, Wiggins JS, Pincus AL, IIP Manual, Psychological Corporation 2000.
Podobne skale i kwestionariusze
Osobowość w modelu Wielkiej Piątki opisuje Inwentarz Osobowości NEO-PI-R / NEO-FFI, a psychopatologię – Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości (MMPI-2) i Inwentarz Oceny Osobowości (PAI). Postępy psychoterapii monitoruje Kwestionariusz Wyników Terapii (OQ-45), który zawiera m.in. podskalę relacji interpersonalnych.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
