Kwestionariusz Funkcjonowania Społecznego (SFQ), ang. Social Functioning Questionnaire (SFQ) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Kwestionariusz Funkcjonowania Społecznego (SFQ) – omówienie
Co mierzy Kwestionariusz Funkcjonowania Społecznego (SFQ)?
Kwestionariusz Funkcjonowania Społecznego (Social Functioning Questionnaire, SFQ) to krótkie narzędzie samooceny funkcjonowania w codziennych rolach społecznych. Zawiera 8 stwierdzeń dotyczących pracy i obowiązków domowych, stresu z nimi związanego, sytuacji finansowej, bliskich relacji, życia seksualnego, relacji z rodziną, poczucia samotności oraz spędzania wolnego czasu. Wynik wynosi 0–24 pkt. Kwestionariusz opracowali Tyrer i wsp. (2005).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
SFQ stosuje się u dorosłych w psychiatrii i psychologii klinicznej – np. w depresji, zaburzeniach lękowych i zaburzeniach osobowości – do oceny wyjściowej i zmian w trakcie leczenia, a także w badaniach naukowych i ocenie usług. Jest szczególnie przydatny tam, gdzie liczy się czas, bo wypełnienie trwa 2–3 minuty. Nie wymaga szkolenia, a wynik można obliczyć od razu.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany ocenia 8 stwierdzeń w odniesieniu do ostatnich 2 tygodni, wybierając jedną z czterech odpowiedzi (0–3). Przykładowe stwierdzenia to: „Dobrze wykonuję swoje obowiązki w pracy i w domu”, „Mam trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu bliskich relacji”, „Czuję się samotny(-a) i odizolowany(-a) od innych”, „Lubię spędzać wolny czas”. Część pozycji jest sformułowana pozytywnie, a część negatywnie; punktuje się je tak, by wyższy wynik zawsze oznaczał gorsze funkcjonowanie.
Kwestionariusz Funkcjonowania Społecznego (SFQ) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Status praw autorskich narzędzia nie został przez nas potwierdzony – przed skopiowaniem lub udostępnieniem formularza sprawdź warunki u autorów.
Interpretacja wyników
Wynik całkowity to suma punktów (0–24); wyższy oznacza gorsze funkcjonowanie społeczne. Wynik ≥10 pkt wskazuje na istotne zaburzenie funkcjonowania. Wynik interpretuje się też na poziomie pojedynczych pozycji, które pokazują, w jakich obszarach pacjent ma największe trudności.
Kwestionariusz odzwierciedla subiektywną ocenę badanego, na którą wpływa nastrój – w depresji ocena bywa bardziej negatywna niż rzeczywiste funkcjonowanie. Najbardziej użyteczne są zmiany wyniku w trakcie leczenia.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
SFQ mierzy funkcjonowanie społeczne i nie stawia rozpoznania. W pracy Tyrera i wsp. (2005) kwestionariusz miał dobrą rzetelność test–retest, a wynik ≥10 pkt odróżniał osoby z istotnymi problemami funkcjonowania, często z zaburzeniami osobowości. Jest krótki i wrażliwy na zmianę w trakcie leczenia.
Publikacja źródłowa: Tyrer P i wsp., Int J Soc Psychiatry 2005.
Podobne skale i kwestionariusze
Ogólne funkcjonowanie w ocenie klinicysty opisuje Skala Ogólnej Oceny Funkcjonowania (GAF), a uczestnictwo w życiu społecznym – Skala Utrecht do Oceny Uczestnictwa (USER-P). Poczucie samotności mierzy Skala Samotności UCLA (R-UCLA), a jakość życia – Skrócony Kwestionariusz Jakości Życia WHO (WHOQOL-BREF).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
