Inwentarz Społecznych Zachowań Wspierających (ISSB), ang. Inventory of Socially Supportive Behaviors (ISSB) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Inwentarz Społecznych Zachowań Wspierających (ISSB)?
Inwentarz Społecznych Zachowań Wspierających (ISSB) mierzy wsparcie otrzymywane, czyli to, jak często w ostatnim miesiącu inne osoby udzielały badanemu konkretnej pomocy. Obejmuje 40 zachowań wspierających, m.in. wsparcie emocjonalne (wysłuchanie, okazanie zrozumienia), informacyjne (rada, wyjaśnienie sytuacji), instrumentalne (pomoc w obowiązkach) i materialne (pożyczenie pieniędzy lub rzeczy). Inwentarz opracowali Barrera, Sandler i Ramsay (1981).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
ISSB stosuje się u dorosłych i starszej młodzieży, głównie w badaniach naukowych nad stresem, chorobą przewlekłą, żałobą czy rodzicielstwem, a także w pracy socjalnej i psychologii klinicznej – do opisania, jakie formy pomocy dana osoba otrzymuje. W Polsce do oceny wsparcia społecznego częściej stosuje się Berlińskie Skale Wsparcia Społecznego (BSSS) i skalę MSPSS.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
ISSB zawiera opisy 40 zachowań wspierających, np. wysłuchania, udzielenia rady, pożyczenia pieniędzy czy towarzyszenia w trudnej sytuacji. Badany ocenia, jak często w ciągu ostatnich 4 tygodni otrzymał dany rodzaj wsparcia, w skali 1–5: wcale, raz lub dwa razy, mniej więcej raz w tygodniu, kilka razy w tygodniu, prawie codziennie. Wynik całkowity jest sumą punktów i wynosi 40–200 pkt. Kwestionariusz wypełnia się samodzielnie w ok. 10 minut. Niektórzy autorzy obliczają też wyniki dla rodzajów wsparcia, choć struktura czynnikowa skali nie jest jednoznaczna.
Inwentarz Społecznych Zachowań Wspierających (ISSB) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Status praw autorskich narzędzia nie został przez nas potwierdzony – przed skopiowaniem lub udostępnieniem formularza sprawdź warunki u autorów.
Interpretacja wyników
Wyższy wynik oznacza częstsze otrzymywanie wsparcia. Skala nie ma progów klinicznych i nie mierzy, czy wsparcie jest wystarczające lub satysfakcjonujące – do tego służą skale wsparcia spostrzeganego (np. MSPSS). Wysokie wyniki mogą odzwierciedlać trudną sytuację życiową, w której osoba potrzebuje i otrzymuje więcej pomocy, dlatego interpretuje się je razem z oceną stresu i potrzeb badanego.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
ISSB mierzy częstość otrzymywanego wsparcia, a nie rozpoznaje zaburzeń, dlatego czułość i swoistość nie mają tu zastosowania. W pracy Barrery i wsp. (1981) skala miała wysoką spójność wewnętrzną (alfa ok. 0,93) i dobrą rzetelność test–retest (ok. 0,8–0,88). Wynik słabo koreluje ze spostrzeganym wsparciem, bo duża ilość otrzymywanej pomocy często odzwierciedla trudną sytuację życiową.
Publikacja źródłowa: Barrera M Jr, Sandler IN, Ramsay TB, Am J Community Psychol 1981.
Podobne skale i kwestionariusze
Wsparcie spostrzegane, czyli przekonanie o dostępności pomocy, mierzy Wielowymiarowa Skala Spostrzeganego Wsparcia Społecznego (MSPSS), a liczbę osób wspierających i zadowolenie ze wsparcia – Kwestionariusz Wsparcia Społecznego (SSQ). Wsparcie w środowisku pracy ocenia Skala wsparcia społecznego w miejscu pracy. W Polsce popularne są też Berlińskie Skale Wsparcia Społecznego (BSSS).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
