Kwestionariusz Ogólnego Stanu Zdrowia (GHQ-28/GHQ-12), ang. General Health Questionnaire (GHQ) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Kwestionariusz Ogólnego Stanu Zdrowia (GHQ-28/GHQ-12) – omówienie
Co mierzy Kwestionariusz Ogólnego Stanu Zdrowia (GHQ-28/GHQ-12)?
Kwestionariusz Ogólnego Stanu Zdrowia (GHQ) Goldberga to narzędzie przesiewowe do wykrywania niepsychotycznych zaburzeń psychicznych, zwłaszcza lękowych i depresyjnych. Ocenia, czy w ostatnich tygodniach samopoczucie i funkcjonowanie badanego zmieniły się w porównaniu z jego zwykłym stanem. Najczęściej stosuje się wersje GHQ-12 i GHQ-28; ta druga ma podskale objawów somatycznych, lęku i bezsenności, zaburzeń funkcjonowania społecznego oraz depresji.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
GHQ jest przeznaczony dla młodzieży i dorosłych. Stosuje się go w podstawowej opiece zdrowotnej, medycynie pracy, badaniach epidemiologicznych i ocenie zdrowia psychicznego pracowników, a także u chorych somatycznie. GHQ-12 sprawdza się w szybkim przesiewie i dużych badaniach, a GHQ-28 daje dodatkowo profil objawów. Polską adaptację opracował Instytut Medycyny Pracy w Łodzi; narzędzie jest komercyjne.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
GHQ-12 zawiera 12 pytań, a GHQ-28 – 28 pytań w 4 podskalach po 7 pytań: objawy somatyczne, lęk i bezsenność, zaburzenia funkcjonowania społecznego oraz objawy ciężkiej depresji. Pytania dotyczą ostatnich tygodni w porównaniu z typowym stanem badanego; odpowiedzi mają 4 stopnie (np. „lepiej niż zwykle”, „tak jak zwykle”, „gorzej niż zwykle”, „znacznie gorzej niż zwykle”). Wynik liczy się metodą GHQ (0-0-1-1: 0–12 lub 0–28 pkt) albo metodą Likerta (0-1-2-3: 0–36 lub 0–84 pkt).
Kwestionariusz Ogólnego Stanu Zdrowia (GHQ-28/GHQ-12) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyższy wynik oznacza gorszy stan zdrowia psychicznego. Przy punktacji GHQ najczęściej stosuje się progi 2/3 dla GHQ-12 i 4/5 dla GHQ-28 – wynik powyżej progu wskazuje na prawdopodobne zaburzenia psychiczne i potrzebę dalszej oceny. Optymalny próg różni się między populacjami, dlatego warto korzystać z polskiej adaptacji Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. GHQ wykrywa świeże zmiany samopoczucia i słabiej wychwytuje stany przewlekłe, w których pacjent uważa objawy za „zwykłe”.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
GHQ jest przesiewem zaburzeń psychicznych niepsychotycznych, a nie narzędziem diagnostycznym. W badaniu WHO w 15 krajach (Goldberg i wsp., 1997) wersje GHQ-12 i GHQ-28 identyfikowały zaburzenia z podobną dokładnością (pole pod krzywą ROC ok. 0,88), a optymalny próg różnił się między ośrodkami – przy punktacji GHQ (0-0-1-1) najczęściej 2/3 dla GHQ-12. Polską adaptację przygotowały Makowska i Merecz (Instytut Medycyny Pracy w Łodzi).
Publikacja źródłowa: Goldberg DP, Williams P, A User’s Guide to the GHQ, NFER-Nelson 1988; Makowska Z, Merecz D, Polska adaptacja GHQ-12 i GHQ-28, Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2001.
Podobne skale i kwestionariusze
Objawy depresji, lęku i stresu jednocześnie mierzą Skale Depresji, Lęku i Stresu (DASS-21), a szeroki profil objawów psychopatologicznych – Krótki Inwentarz Objawów (BSI). W podstawowej opiece zdrowotnej często stosuje się Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta PHQ-9 i Skalę Lęku Uogólnionego GAD-7, a u chorych somatycznie – Szpitalną Skalę Lęku i Depresji (HADS). Krótkim przesiewem stresu psychicznego jest też skala Kesslera K10.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
