Szybki Test Poznawczo-Językowy (CLQT), ang. Cognitive Linguistic Quick Test (CLQT) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Szybki Test Poznawczo-Językowy (CLQT) – omówienie
Co mierzy Szybki Test Poznawczo-Językowy (CLQT)?
Szybki Test Poznawczo-Językowy (CLQT) to krótka bateria oceniająca pięć obszarów: uwagę, pamięć, funkcje wykonawcze, język i funkcje wzrokowo-przestrzenne, za pomocą 10 zadań (m.in. rysowania zegara, fluencji słownej i labiryntów). Pozwala szybko określić profil mocnych i słabych stron poznawczo-językowych. Część zadań nie wymaga mowy, dlatego test można stosować także u osób z afazją. Opracowała go Helm-Estabrooks (2001).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
CLQT jest przeznaczony dla dorosłych w wieku 18–89 lat po udarze, urazie mózgu lub z otępieniem. Korzystają z niego logopedzi i neuropsycholodzy – do szybkiej oceny przesiewowej, ustalenia, czy potrzebna jest pełna diagnostyka, oraz planowania terapii. Badanie trwa 15–30 minut. Test nie ma polskich norm, a zadania językowe w tłumaczeniu wymagają ostrożnej interpretacji.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
CLQT składa się z 10 krótkich zadań: informacje osobiste, wykreślanie symboli, nazywanie obrazków, rysowanie zegara, opowiadanie historii, ścieżki symboli, fluencja słowna, pamięć wzorów, labirynty i tworzenie wzorów. Badanie trwa 15–30 minut. Polecenia są proste, a część zadań nie wymaga mowy, co ułatwia badanie osób z afazją.
Szybki Test Poznawczo-Językowy (CLQT) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki zadań sumuje się w 5 obszarach: uwaga, pamięć, funkcje wykonawcze, język i funkcje wzrokowo-przestrzenne. Każdy wynik porównuje się z progami dla grupy wiekowej (18–69 i 70–89 lat) i opisuje jako prawidłowy albo łagodne, umiarkowane lub ciężkie zaburzenie; oblicza się też wskaźnik złożony nasilenia. Profil obszarów pomaga zaplanować terapię logopedyczną i neuropsychologiczną.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
CLQT jest narzędziem przesiewowym oceniającym profil funkcji poznawczo-językowych. Podręcznik podaje progi nasilenia (w normie, łagodne, umiarkowane, ciężkie zaburzenia) dla każdej domeny osobno dla osób w wieku 18–69 i 70–89 lat. Po udarze test dobrze odróżniał pacjentów z zaburzeniami od osób zdrowych, ale nie zastępuje pełnej diagnozy neuropsychologicznej ani logopedycznej. Brak polskich norm.
Publikacja źródłowa: Helm-Estabrooks N, CLQT, Psychological Corporation 2001.
Podobne skale i kwestionariusze
Funkcje poznawcze przesiewowo ocenia Montrealska Skala Oceny Funkcji Poznawczych (MoCA), a afazję szczegółowo – Zachodnia Bateria Afazji (WAB-R). Komunikację w sytuacjach codziennych mierzy Komunikacja w Czynnościach Dnia Codziennego (CADL-3), a szerszy profil neuropsychologiczny – Powtarzalna Bateria do Oceny Stanu Neuropsychologicznego (RBANS).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
