Ogólna Ocena Zmiany przez Pacjenta (PGIC), ang. Patient Global Impression of Change (PGIC) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Ogólna Ocena Zmiany przez Pacjenta (PGIC) – omówienie
Co mierzy Ogólna Ocena Zmiany przez Pacjenta (PGIC)?
Ogólna Ocena Zmiany przez Pacjenta (PGIC) to jednopytaniowa skala, na której pacjent ocenia, jak zmienił się jego stan od rozpoczęcia leczenia. Ma siedem kategorii: od „znaczna poprawa” przez „bez zmian” do „znaczne pogorszenie”. Wywodzi się z systemu skal ogólnego wrażenia klinicznego (CGI), opisanego przez Guya (1976), i jest jedną z najprostszych miar odczuwanego efektu leczenia.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
PGIC stosuje się u dorosłych w badaniach klinicznych i praktyce – zwłaszcza w leczeniu bólu przewlekłego, fibromialgii, reumatologii, neurologii i fizjoterapii. Grupa IMMPACT zaleca ją jako jedną z podstawowych miar w badaniach nad bólem przewlekłym. Skala pozwala uwzględnić perspektywę pacjenta i ocenić, czy zmiana wyników innych skal ma dla niego znaczenie. Odpowiedź zajmuje kilkanaście sekund.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Pacjent odpowiada na pytanie, jak od początku leczenia (lub od określonego momentu) zmienił się jego ogólny stan związany z chorobą, wybierając jedną z odpowiedzi: 1 – znaczna poprawa, 2 – wyraźna poprawa, 3 – niewielka poprawa, 4 – bez zmian, 5 – niewielkie pogorszenie, 6 – wyraźne pogorszenie, 7 – znaczne pogorszenie. W niektórych wersjach kolejność jest odwrócona (wyższa wartość oznacza poprawę), a pytanie dotyczy konkretnego objawu, np. bólu, aktywności czy jakości życia. Dlatego zawsze trzeba podawać, którą wersję zastosowano.
Ogólna Ocena Zmiany przez Pacjenta (PGIC) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Odpowiedzi 1 i 2 (znaczna lub wyraźna poprawa) uznaje się zwykle za klinicznie istotną poprawę, a odpowiedź 3 – za minimalną poprawę. Na tej podstawie wyznacza się minimalną istotną klinicznie zmianę innych skal: np. w bólu przewlekłym zmniejszenie natężenia bólu o ok. 2 pkt (ok. 30%) w skali 0–10 odpowiadało co najmniej wyraźnej poprawie (Farrar i wsp., 2001).
Ocena zmiany zależy od pamięci i obecnego samopoczucia pacjenta – często bardziej odzwierciedla stan aktualny niż rzeczywistą różnicę. Dlatego PGIC interpretuje się razem z wynikami innych skal, mierzonymi na początku i na końcu leczenia, a nie jako jedyną miarę jego efektu.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
PGIC jest oceną zmiany odczuwanej przez pacjenta, a nie testem diagnostycznym. Często służy jako punkt odniesienia do wyznaczania minimalnej istotnej klinicznie zmiany innych skal (np. Farrar i wsp., 2001 – ból). Hurst i Bolton (2004) wykazali jej dobrą trafność u pacjentów z bólem kręgosłupa. Ograniczeniem jest wpływ pamięci i aktualnego samopoczucia – ocena zmiany bywa bardziej związana z obecnym stanem niż z faktyczną różnicą.
Publikacja źródłowa: Guy W, ECDEU Assessment Manual for Psychopharmacology, US DHEW 1976; Hurst H, Bolton J, J Manipulative Physiol Ther 2004.
Podobne skale i kwestionariusze
Zmianę z perspektywy lekarza ocenia skala CGI-I, a ogólną aktywność choroby – Ogólna Ocena Lekarza (PGA). Natężenie bólu, którego zmianę ocenia się razem z PGIC, mierzy np. Numeryczna Skala Oceny Bólu (NRS) lub Krótki Inwentarz Bólu (BPI), a w fibromialgii – Zrewidowany Kwestionariusz Wpływu Fibromialgii (FIQR). W fizjoterapii stosuje się też podobną skalę Global Rating of Change (GROC).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
