Inwentarz Fobii Społecznej (SPIN), ang. Social Phobia Inventory (SPIN) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Inwentarz Fobii Społecznej (SPIN)?
Inwentarz Fobii Społecznej (SPIN) to kwestionariusz samoopisowy mierzący nasilenie objawów lęku społecznego (fobii społecznej) w ostatnim tygodniu. Składa się z 17 pozycji, które tworzą trzy podskale: lęk (np. przed krytyką czy rozmową z osobami z autorytetem), unikanie (np. wystąpień publicznych, bycia w centrum uwagi) oraz objawy fizjologiczne (np. rumienienie się, pocenie, drżenie). Każdą pozycję ocenia się na 0–4 pkt, a wynik łączny wynosi 0–68 pkt.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
SPIN stosuje się u młodzieży i dorosłych – w psychiatrii, psychologii klinicznej, psychoterapii i podstawowej opiece zdrowotnej. Służy do przesiewu w kierunku zaburzenia lęku społecznego, oceny nasilenia objawów przed leczeniem oraz monitorowania efektów farmakoterapii i terapii poznawczo-behawioralnej. Wypełnienie zajmuje kilka minut, a do szybkiego przesiewu wystarczają 3 pytania wersji Mini-SPIN.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
SPIN zawiera 17 stwierdzeń dotyczących ostatniego tygodnia, ocenianych w skali 0–4 (wcale, trochę, umiarkowanie, bardzo, wyjątkowo). Wynik łączny to suma punktów; oblicza się też wyniki trzech podskal. Wypełnienie trwa kilka minut, a skrócona wersja Mini-SPIN składa się z pytań 6, 9 i 15 pełnej wersji.
Inwentarz Fobii Społecznej (SPIN) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Według Connora i wsp. (2000): poniżej 20 pkt – brak fobii społecznej, 21–30 – łagodna, 31–40 – umiarkowana, 41–50 – ciężka, ≥51 pkt – bardzo ciężka. Wynik ≥19 pkt jest najczęściej stosowanym progiem dalszej diagnostyki; w Mini-SPIN próg wynosi 6 pkt. Wynik dodatni wymaga wywiadu klinicznego.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
W pracy Connora i wsp. (2000) wynik ≥19 pkt odróżniał osoby z fobią społeczną od grupy kontrolnej z czułością ok. 0,73 i swoistością ok. 0,85, a spójność wewnętrzna wynosiła 0,87–0,94. Mini-SPIN (3 pytania, próg ≥6 pkt) miał czułość ok. 0,89 i swoistość ok. 0,90 w podstawowej opiece zdrowotnej. SPIN jest przesiewem i nie zastępuje wywiadu diagnostycznego.
Publikacja źródłowa: Connor KM i wsp., Br J Psychiatry 2000; Connor KM i wsp., Depress Anxiety 2001 (Mini-SPIN).
Podobne skale i kwestionariusze
Lęk społeczny ocenia się też Skalą Lęku Społecznego Liebowitza (LSAS), która osobno mierzy lęk i unikanie w 24 sytuacjach społecznych, oraz kwestionariuszami SIAS i SPS. Lęk przed negatywną oceną mierzy skala FNE (w wersji skróconej BFNE). Współwystępujący lęk uogólniony i depresję ocenia się Skalą Lęku Uogólnionego GAD-7 i Kwestionariuszem Zdrowia Pacjenta PHQ-9.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
