Rodzinny APGAR (Family APGAR), ang. Family APGAR – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Rodzinny APGAR (Family APGAR) – omówienie
Co mierzy Rodzinny APGAR (Family APGAR)?
Rodzinny APGAR (Family APGAR) to krótki kwestionariusz oceniający zadowolenie z funkcjonowania rodziny w pięciu obszarach, których angielskie nazwy tworzą skrót: adaptacja (Adaptation – pomoc w trudnych sytuacjach), partnerstwo (Partnership – wspólne rozwiązywanie problemów), rozwój (Growth – wspieranie nowych aktywności), uczuciowość (Affection – okazywanie uczuć) i zaangażowanie (Resolve – wspólnie spędzany czas). Wynik wynosi 0–10 pkt. Narzędzie opracował Smilkstein (1978).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Rodzinny APGAR stosuje się u młodzieży i dorosłych – w medycynie rodzinnej, pielęgniarstwie, pracy socjalnej, psychologii zdrowia i badaniach naukowych – jako szybki przegląd funkcjonowania rodziny i wsparcia, jakie pacjent w niej otrzymuje. Bywa wykorzystywany przy planowaniu opieki nad osobami przewlekle chorymi i starszymi. Wypełnienie trwa 1–2 minuty.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany odpowiada na 5 pytań, wybierając jedną z trzech odpowiedzi: prawie zawsze (2 pkt), czasami (1 pkt), rzadko (0 pkt). Pytania dotyczą zadowolenia z tego, że w kłopotach może liczyć na pomoc rodziny, że rodzina rozmawia z nim i dzieli się problemami, że akceptuje i wspiera jego chęć podejmowania nowych działań, że okazuje uczucia i reaguje na jego emocje oraz że członkowie rodziny wspólnie spędzają czas. Wynik jest sumą punktów (0–10). W niektórych wersjach stosuje się 5-stopniową skalę odpowiedzi.
Rodzinny APGAR (Family APGAR) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Status praw autorskich narzędzia nie został przez nas potwierdzony – przed skopiowaniem lub udostępnieniem formularza sprawdź warunki u autorów.
Interpretacja wyników
Wynik 7–10 pkt oznacza dobrze funkcjonującą rodzinę, 4–6 pkt – umiarkowane zaburzenia funkcjonowania, a 0–3 pkt – poważne zaburzenia funkcjonowania rodziny. Wynik odzwierciedla subiektywną ocenę badanego, a nie obiektywny stan rodziny.
Niski wynik jest sygnałem do rozmowy o sytuacji rodzinnej, źródłach wsparcia i ewentualnych konfliktach, a w razie potrzeby – do skierowania do psychologa, terapeuty rodzinnego lub pracownika socjalnego. Kwestionariusz jest narzędziem przesiewowym, a nie narzędziem diagnozy rodziny.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
W pracy Smilksteina i wsp. (1982) wynik korelował z innymi miarami funkcjonowania rodziny (r ok. 0,80) i miał dobrą rzetelność test–retest (ok. 0,83). Niski wynik jest sygnałem do rozmowy o sytuacji rodzinnej i wsparciu, ale nie zastępuje pogłębionej oceny.
Publikacja źródłowa: Smilkstein G, J Fam Pract 1978; Smilkstein G, Ashworth C, Montano D, J Fam Pract 1982.
Podobne skale i kwestionariusze
Funkcjonowanie rodziny szczegółowo opisują Kwestionariusz Oceny Funkcjonowania Rodziny (FAD) i Skala Klimatu Społecznego w Rodzinie (FES). Spostrzegane wsparcie ze strony rodziny, przyjaciół i bliskiej osoby mierzy Wielowymiarowa Skala Spostrzeganego Wsparcia Społecznego (MSPSS), a obciążenie opiekuna – Skala Obciążenia Opiekuna Zarit (ZBI).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
