Kwestionariusz Niepełnosprawności Związanej z Zawrotami Głowy (DHI), ang. Dizziness Handicap Inventory (DHI) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Kwestionariusz Niepełnosprawności Związanej z Zawrotami Głowy (DHI)?
Kwestionariusz Niepełnosprawności Związanej z Zawrotami Głowy (DHI) mierzy, jak zawroty głowy i zaburzenia równowagi wpływają na codzienne życie pacjenta. Zawiera 25 pytań w trzech podskalach: fizycznej (np. nasilanie się objawów przy ruchach głowy), emocjonalnej (np. lęk, frustracja, zakłopotanie) i funkcjonalnej (np. ograniczenia w pracy, podróżowaniu i kontaktach towarzyskich). Wynik wynosi 0–100 pkt. Kwestionariusz opracowali Jacobson i Newman (1990).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
DHI stosuje się u dorosłych z zawrotami głowy i zaburzeniami równowagi pochodzenia przedsionkowego (np. w łagodnych położeniowych zawrotach głowy, zapaleniu nerwu przedsionkowego czy chorobie Ménière’a) i ośrodkowego – w otolaryngologii, neurologii, audiologii i fizjoterapii, zwłaszcza w rehabilitacji przedsionkowej. Służy do oceny wyjściowej, planowania terapii i oceny jej efektów. Wypełnienie trwa ok. 10 minut.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
DHI zawiera 25 pytań o wpływ zawrotów głowy i zaburzeń równowagi na codzienne życie: 7 w podskali fizycznej, 9 w emocjonalnej i 9 w funkcjonalnej. Na każde pytanie pacjent odpowiada „tak” (4 pkt), „czasami” (2 pkt) lub „nie” (0 pkt). Łączny wynik wynosi 0–100 pkt; wypełnienie trwa ok. 10 minut.
Kwestionariusz Niepełnosprawności Związanej z Zawrotami Głowy (DHI) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wyższy wynik oznacza większe ograniczenia. Najczęściej przyjmuje się: 16–34 pkt – łagodne, 36–52 pkt – umiarkowane, ≥54 pkt – ciężkie ograniczenia (Whitney i wsp., 2004). Zmiana o co najmniej 18 pkt po leczeniu lub rehabilitacji przedsionkowej jest uznawana za istotną. Wysoki wynik w podskali emocjonalnej może wskazywać na współistniejący lęk i potrzebę wsparcia psychologicznego. DHI nie wskazuje przyczyny zawrotów – wymaga badania otoneurologicznego.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
DHI mierzy wpływ zawrotów głowy na codzienne życie i nie rozpoznaje ich przyczyny. W pracy Jacobsona i Newmana (1990) kwestionariusz miał wysoką spójność wewnętrzną (alfa ok. 0,89) i bardzo dobrą rzetelność test–retest (r = 0,97). Wynik nie odróżnia przyczyny obwodowej od ośrodkowej, dlatego wymaga badania otoneurologicznego.
Publikacja źródłowa: Jacobson GP, Newman CW, Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1990.
Podobne skale i kwestionariusze
Nasilenie objawów zawrotów głowy ocenia Skala Objawów Zawrotów Głowy (VSS). Równowagę i stabilność podczas chodu mierzą Dynamiczny Wskaźnik Chodu (DGI), Funkcjonalna Ocena Chodu (FGA) i Skala Równowagi Berg (BBS). Lęk i depresję, które często towarzyszą przewlekłym zawrotom głowy, wykrywa Szpitalna Skala Lęku i Depresji (HADS).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
