Wskaźnik Aktywności Duke (DASI), ang. Duke Activity Status Index (DASI) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Wskaźnik Aktywności Duke (DASI) – omówienie
Co mierzy Wskaźnik Aktywności Duke (DASI)?
Wskaźnik Aktywności Duke (DASI) to krótki kwestionariusz oceniający wydolność czynnościową na podstawie tego, jakie codzienne czynności pacjent jest w stanie wykonać – od samoobsługi i chodzenia po domu, przez wchodzenie po schodach i prace domowe, po aktywność seksualną i intensywny sport. Każdej czynności przypisano wagę odpowiadającą jej wydatkowi energetycznemu, a wynik można przeliczyć na szczytowe zużycie tlenu i MET. Kwestionariusz opracowali Hlatky i wsp. (1989) w Duke University.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
DASI stosuje się u dorosłych z chorobami serca – w kardiologii, rehabilitacji kardiologicznej i badaniach klinicznych – a także w ocenie przed dużymi zabiegami niekardiochirurgicznymi, gdzie pomaga oszacować ryzyko powikłań sercowych. Jest szczególnie przydatny, gdy test wysiłkowy jest niedostępny lub przeciwwskazany. Pacjent wypełnia kwestionariusz w kilka minut albo odpowiada na pytania w rozmowie z lekarzem.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
DASI zawiera 12 pytań tak/nie o zdolność wykonania codziennych czynności, z których każda ma przypisaną wagę: samoobsługa (2,75), chodzenie w domu (1,75), przejście 1–2 przecznic po płaskim (2,75), wejście po schodach lub pod górę (5,50), krótki bieg (8,00), lekkie prace domowe (2,70), umiarkowane prace domowe (3,50), ciężkie prace domowe (8,00), prace w ogrodzie (4,50), aktywność seksualna (5,25), umiarkowana rekreacja (6,00) i intensywny sport (7,50). Suma wag za odpowiedzi „tak” daje wynik 0–58,2 pkt.
Wskaźnik Aktywności Duke (DASI) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wynik można przeliczyć na szczytowe zużycie tlenu: VO2 (ml/kg/min) = 0,43 × DASI + 9,6, a następnie na MET (VO2 / 3,5). Wynik poniżej 34 pkt odpowiada wydolności poniżej ok. 4,6 MET i wskazuje na podwyższone ryzyko powikłań sercowych po dużych operacjach niekardiochirurgicznych (badanie METS); wytyczne ESC z 2022 r. uwzględniają DASI w ocenie przedoperacyjnej. DASI zależy od deklaracji pacjenta, dlatego przy wątpliwościach warto potwierdzić wydolność testem wysiłkowym.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
DASI ocenia wydolność czynnościową i nie rozpoznaje chorób serca. W pracy Hlatky’ego i wsp. (1989) wynik korelował z maksymalnym zużyciem tlenu w teście wysiłkowym (r ok. 0,58). W badaniu METS (Wijeysundera i wsp., 2018) DASI lepiej niż subiektywna ocena lekarza przewidywał zgon lub zawał po dużych operacjach niekardiochirurgicznych; wynik poniżej 34 pkt wskazuje na podwyższone ryzyko okołooperacyjne i jest uwzględniony w wytycznych ESC z 2022 r.
Publikacja źródłowa: Hlatky MA i wsp., Am J Cardiol 1989; Wijeysundera DN i wsp., Lancet 2018 (badanie METS).
Podobne skale i kwestionariusze
Wydolność wysiłkową w badaniu czynnościowym ocenia Test 6-minutowego marszu (6MWT), a obiektywnie – test wysiłkowy z pomiarem zużycia tlenu. Nasilenie objawów niewydolności serca opisuje klasyfikacja NYHA, a jakość życia chorych z niewydolnością serca – kwestionariusze KCCQ i MLHFQ. Ogólną jakość życia związaną ze zdrowiem mierzy Kwestionariusz SF-36, a intensywność wysiłku podczas rehabilitacji – Skala Borga.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
