Kwestionariusz Karmienia Niemowląt (IFQ), ang. Infant Feeding Questionnaire (IFQ) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Kwestionariusz Karmienia Niemowląt (IFQ)?
Kwestionariusz Karmienia Niemowląt (IFQ) ocenia przekonania i praktyki matek (lub innych opiekunów) związane z karmieniem dziecka w pierwszym roku życia. Obejmuje m.in. obawy, że dziecko je za mało lub za dużo, świadomość sygnałów głodu i sytości, karmienie według sztywnego planu i uspokajanie dziecka jedzeniem. Zawiera 20 pytań tworzących 7 czynników. Kwestionariusz opracowali Baughcum i wsp. (2001) w badaniach nad czynnikami ryzyka otyłości u dzieci.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
IFQ wypełniają matki lub główni opiekunowie niemowląt, a w badaniach także rodzice nieco starszych dzieci, opisujący karmienie w pierwszym roku życia. Kwestionariusz stosuje się głównie w badaniach naukowych, a w praktyce – w poradnictwie pediatrycznym, dietetycznym i położniczym, jako punkt wyjścia do rozmowy o karmieniu responsywnym. Nie służy do oceny stanu odżywienia dziecka ani rozpoznawania zaburzeń karmienia.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
IFQ wypełnia matka (lub inny główny opiekun) dziecka w pierwszym roku życia. Kwestionariusz zawiera 20 pytań o przekonania i zachowania związane z karmieniem, ocenianych w 5-stopniowej skali (od „nigdy” do „zawsze” lub od „zdecydowanie się nie zgadzam” do „zdecydowanie się zgadzam”). Pytania tworzą 7 czynników: obawa, że dziecko je za mało lub ma niedowagę; obawa przed głodem dziecka; świadomość sygnałów głodu i sytości; obawa, że dziecko je za dużo lub będzie miało nadwagę; karmienie według sztywnego planu; uspokajanie dziecka jedzeniem; interakcja z dzieckiem podczas karmienia.
Kwestionariusz Karmienia Niemowląt (IFQ) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Dla każdego czynnika oblicza się średnią; wyższy wynik oznacza silniejsze nasilenie danego przekonania lub zachowania. Kwestionariusz nie ma progów klinicznych. Wysokie wyniki w czynnikach „uspokajanie jedzeniem” i „karmienie według planu” oraz niska świadomość sygnałów głodu i sytości wiążą się w badaniach z większym ryzykiem nadmiernego przyrostu masy ciała dziecka, co może być tematem rozmowy z rodzicami o karmieniu responsywnym.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
IFQ opisuje przekonania i praktyki rodziców związane z karmieniem niemowlęcia i nie stawia rozpoznania, dlatego nie ma progów czułości i swoistości. W pracy Baughcum i wsp. (2001) wyodrębniono 7 czynników, z których część miała niską spójność wewnętrzną, dlatego wyniki poszczególnych podskal interpretuje się ostrożnie. Kwestionariusz jest używany głównie w badaniach nad ryzykiem otyłości u dzieci.
Publikacja źródłowa: Baughcum AE i wsp., J Dev Behav Pediatr 2001.
Podobne skale i kwestionariusze
Zachowania żywieniowe dzieci, m.in. reakcję na jedzenie i sytość, opisuje Kwestionariusz Zachowań Żywieniowych Dzieci (CEBQ), a u niemowląt – jego wersja BEBQ. Style karmienia stosowane przez rodziców oceniają kwestionariusz IFSQ (u niemowląt i małych dzieci) oraz kwestionariusz CFQ Birch i wsp. (u dzieci starszych). Sposób żywienia dziecka szczegółowo opisuje Trzydniowy Dzienniczek Żywieniowy.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
