Skala Intuicyjnego Jedzenia (IES-2), ang. Intuitive Eating Scale (IES-2) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Skala Intuicyjnego Jedzenia (IES-2)?
Skala Intuicyjnego Jedzenia (IES-2) mierzy jedzenie intuicyjne, czyli kierowanie się w jedzeniu wewnętrznymi sygnałami głodu i sytości zamiast emocjami, zasadami diet czy bodźcami zewnętrznymi. Zawiera 23 stwierdzenia w czterech podskalach: bezwarunkowe pozwolenie na jedzenie, jedzenie z powodów fizycznych, a nie emocjonalnych, poleganie na sygnałach głodu i sytości oraz zgodność wyborów żywieniowych z potrzebami organizmu. Skalę opracowały Tylka i Kroon Van Diest (2013).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
IES-2 stosuje się u młodzieży i dorosłych – w psychodietetyce, poradnictwie żywieniowym, profilaktyce i leczeniu zaburzeń odżywiania, programach promujących zdrowe podejście do jedzenia oraz w badaniach naukowych. Pomaga ocenić, w jakim stopniu zachowania żywieniowe są regulowane przez sygnały z ciała, i śledzić zmiany po interwencji. Dostępna jest polska wersja skali. Wypełnienie trwa ok. 5 minut.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany ocenia każde stwierdzenie w 5-stopniowej skali, od „zdecydowanie się nie zgadzam” (1) do „zdecydowanie się zgadzam” (5). Stwierdzenia dotyczą m.in. tego, czy pozwala sobie jeść ulubione potrawy bez poczucia winy, czy je, gdy jest smutny lub znudzony, czy ufa swojemu ciału, że wskaże mu, kiedy i ile jeść, oraz czy wybiera produkty, po których dobrze się czuje. Część stwierdzeń punktuje się odwrotnie. Wyniki podskal i wynik ogólny to średnie odpowiedzi (1–5).
Skala Intuicyjnego Jedzenia (IES-2) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Wyższy wynik oznacza większe nasilenie jedzenia intuicyjnego. Skala nie ma progów diagnostycznych – wyniki porównuje się w czasie i z wartościami w podobnych grupach. Najwięcej informacji daje profil podskal; np. niski wynik w podskali jedzenia z powodów fizycznych wskazuje na skłonność do jedzenia emocjonalnego.
Wyższe wyniki wiążą się w badaniach z lepszym obrazem ciała, większym dobrostanem i mniejszym nasileniem objawów zaburzeń odżywiania, ale niekoniecznie z niższą masą ciała. Skala opisuje podejście do jedzenia, a nie jakość diety, dlatego warto uzupełnić ją oceną sposobu żywienia.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
IES-2 opisuje styl jedzenia intuicyjnego i nie ma progów diagnostycznych, dlatego czułość i swoistość nie mają tu zastosowania. W pracy Tylki i Kroon Van Diest (2013) skala miała dobrą spójność wewnętrzną i rzetelność test–retest, a wyższe wyniki wiązały się z lepszym obrazem ciała i mniejszym nasileniem objawów zaburzeń odżywiania. Polską wersję IES-2 opracowali Brytek-Matera i współpracownicy.
Publikacja źródłowa: Tylka TL, J Couns Psychol 2006; Tylka TL, Kroon Van Diest AM, J Couns Psychol 2013 (IES-2).
Podobne skale i kwestionariusze
Jedzenie emocjonalne i ograniczanie jedzenia mierzy Holenderski Kwestionariusz Zachowań Żywieniowych (DEBQ), a jedzenie pod wpływem konkretnych emocji – Skala Jedzenia Emocjonalnego (EES). Psychopatologię zaburzeń odżywiania ocenia Kwestionariusz Badania Zaburzeń Odżywiania (EDE-Q), a jakość diety – Wskaźnik Jakości Diety (DQI).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
