Zrewidowany system oceny trądziku z Leeds, ang. Leeds Revised Acne Grading System – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Zrewidowany system oceny trądziku z Leeds?
Zrewidowany system oceny trądziku z Leeds służy do oceny nasilenia trądziku pospolitego przez porównanie wyglądu skóry pacjenta z serią standardowych fotografii. Dla twarzy przewidziano 12 stopni nasilenia, a dla pleców i klatki piersiowej – po 8 stopni. Wersja zrewidowana lepiej oddaje zmiany zapalne, takie jak grudki, krostki i guzki. Metodę opracowali O’Brien, Lewis i Cunliffe (1998) w Leeds.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
System stosuje się u młodzieży i dorosłych z trądzikiem – w poradniach dermatologicznych i badaniach klinicznych, do szybkiej oceny nasilenia zmian i monitorowania efektów leczenia, np. izotretynoiną. Ocenę wykonuje lekarz w ciągu kilku minut, przy dobrym oświetleniu, posługując się atlasem fotografii wzorcowych. Ocena każdej okolicy osobno pozwala uwzględnić trądzik na tułowiu, często pomijany w innych skalach.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Lekarz ogląda kolejno twarz, plecy i klatkę piersiową pacjenta w dobrym, rozproszonym świetle, z takiej odległości, by widzieć całą okolicę. Następnie porównuje wygląd skóry z fotografiami wzorcowymi i wybiera tę, która najlepiej odpowiada nasileniu zmian: dla twarzy jeden z 12 stopni, dla pleców i klatki piersiowej – po jednym z 8 stopni. Ocenia się przede wszystkim zmiany zapalne, biorąc pod uwagę ich liczbę, wielkość, zaczerwienienie i rozległość. Wyniki dla poszczególnych okolic zapisuje się osobno.
Zrewidowany system oceny trądziku z Leeds – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wyższy stopień oznacza cięższy trądzik w danej okolicy. Na twarzy niskie stopnie odpowiadają trądzikowi łagodnemu z pojedynczymi zmianami zapalnymi, a najwyższe – ciężkiemu trądzikowi z licznymi guzkami i torbielami. System nie daje jednego wyniku łącznego – zmianę stopnia ocenia się w czasie osobno dla każdej okolicy.
Wynik pomaga dobrać leczenie: przy łagodnym trądziku zwykle wystarcza leczenie miejscowe, a przy cięższym rozważa się leczenie ogólne. Ocena zależy od doświadczenia lekarza, dlatego najlepiej, by kolejne oceny wykonywała ta sama osoba.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
System z Leeds ocenia nasilenie trądziku przez porównanie z fotografiami wzorcowymi i nie służy do rozpoznania. W pracy O’Brien i wsp. (1998) zgodność między oceniającymi była dobra, a wersja zrewidowana lepiej uwzględnia zmiany zapalne. Do oceny trądziku na plecach i klatce piersiowej stosuje się osobne skale.
Publikacja źródłowa: O’Brien SC, Lewis JB, Cunliffe WJ, J Dermatolog Treat 1998.
Podobne skale i kwestionariusze
Nasilenie trądziku ocenia też Globalny System Oceny Trądziku (GAGS), uwzględniający rozległość zmian w sześciu okolicach, oraz Ogólna ocena nasilenia trądziku przez lekarza (IGA), stosowana w badaniach leków. W badaniach klinicznych często liczy się też zmiany zapalne i niezapalne. Wpływ trądziku na życie pacjenta mierzy Dermatologiczny Wskaźnik Jakości Życia (DLQI).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
