Kwestionariusz Uważnego Jedzenia (MEQ), ang. Mindful Eating Questionnaire (MEQ) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Kwestionariusz Uważnego Jedzenia (MEQ)?
Kwestionariusz Uważnego Jedzenia (Mindful Eating Questionnaire, MEQ) mierzy uważność w jedzeniu, czyli świadome, nieoceniające zwracanie uwagi na doznania związane z jedzeniem oraz na sygnały głodu i sytości. Zawiera 28 stwierdzeń w pięciu podskalach: rozhamowanie, świadomość, sygnały zewnętrzne, reakcja emocjonalna i rozproszenie uwagi. Wyższy wynik oznacza bardziej uważne jedzenie. Narzędzie opracowali Framson i wsp. (2009).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
MEQ przeznaczony jest dla dorosłych. Stosuje się go w dietetyce i psychodietetyce, w programach redukcji masy ciała i terapiach opartych na uważności, a także w badaniach nad zachowaniami żywieniowymi, otyłością i zaburzeniami odżywiania. Pomaga ocenić punkt wyjścia przed interwencją i zmiany po jej zakończeniu. Nie służy do rozpoznawania zaburzeń odżywiania.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany ocenia 28 stwierdzeń w czterostopniowej skali: 1 – nigdy lub rzadko, 2 – czasami, 3 – często, 4 – zwykle lub zawsze. Podskale obejmują: rozhamowanie (8 pozycji, np. trudność z przerwaniem jedzenia mimo sytości), świadomość (7 pozycji, np. zauważanie smaku i wyglądu potraw), sygnały zewnętrzne (6 pozycji, np. rozpoznawanie wpływu reklam na chęć jedzenia), reakcję emocjonalną (4 pozycje, np. jedzenie pod wpływem smutku lub stresu) oraz rozproszenie uwagi (3 pozycje, np. błądzenie myślami podczas jedzenia). Część pozycji punktuje się odwrotnie, tak aby wyższy wynik zawsze oznaczał większą uważność. Wypełnienie trwa 5–10 minut.
Kwestionariusz Uważnego Jedzenia (MEQ) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Wynik każdej podskali to średnia jej pozycji (1–4), a wynik ogólny to średnia pięciu podskal. Wyższy wynik oznacza bardziej uważne jedzenie – lepsze rozpoznawanie sytości, mniejszą podatność na emocje i bodźce zewnętrzne oraz większą uwagę skupioną na posiłku. Kwestionariusz nie ma progów klinicznych, dlatego wyniki porównuje się w czasie u tej samej osoby lub między grupami.
Profil podskal bywa bardziej przydatny niż wynik ogólny: np. niski wynik w podskali reakcji emocjonalnej może wskazywać na potrzebę pracy nad jedzeniem emocjonalnym. Wyniki pochodzą z samooceny, więc zależą od samoświadomości badanego.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
MEQ opisuje uważność w jedzeniu i nie ma progów diagnostycznych, dlatego czułość i swoistość nie mają tu zastosowania. W pracy Framson i wsp. (2009) podskale miały zadowalającą spójność wewnętrzną, a wyższe wyniki wiązały się z niższym BMI i praktykowaniem jogi. Wyniki interpretuje się jako średnie podskal i wynik ogólny.
Publikacja źródłowa: Framson C i wsp., J Am Diet Assoc 2009.
Podobne skale i kwestionariusze
Intuicyjne podejście do jedzenia mierzy Skala Intuicyjnego Jedzenia (IES-2), a ograniczanie jedzenia, rozhamowanie i odczuwanie głodu – Trójczynnikowy Kwestionariusz Jedzenia (TFEQ). Jedzenie emocjonalne i pod wpływem bodźców zewnętrznych oceniają Holenderski Kwestionariusz Zachowań Żywieniowych (DEBQ) oraz Skala Jedzenia Emocjonalnego (EES). Ogólną uważność mierzy Pięciowymiarowy Kwestionariusz Uważności (FFMQ).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
