Pediatryczny Inwentarz dla Rodziców (PIP), ang. Pediatric Inventory for Parents (PIP) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Pediatryczny Inwentarz dla Rodziców (PIP)?
Pediatryczny Inwentarz dla Rodziców (Pediatric Inventory for Parents, PIP) mierzy stres rodziców związany z opieką nad dzieckiem przewlekle chorym. Zawiera 42 opisy trudnych sytuacji, które rodzic ocenia pod względem częstości i trudności. Pozycje tworzą cztery obszary: komunikacja, stres emocjonalny, opieka medyczna i pełnienie ról. Kwestionariusz opracowali Streisand i wsp. (2001); stosowano go m.in. u rodziców dzieci z chorobą nowotworową, cukrzycą typu 1 i mukowiscydozą.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
PIP przeznaczony jest dla rodziców i opiekunów dzieci z chorobami przewlekłymi – w onkologii i diabetologii dziecięcej, na oddziałach intensywnej terapii, w opiece paliatywnej i poradniach specjalistycznych. Stosują go psycholodzy, pielęgniarki i lekarze, a także badacze. Pomaga rozpoznać rodziców najbardziej obciążonych stresem, zaplanować wsparcie psychologiczne i ocenić jego skuteczność.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
PIP zawiera 42 opisy sytuacji związanych z opieką nad przewlekle chorym dzieckiem, np. otrzymanie złych wiadomości o zdrowiu dziecka, widok cierpiącego dziecka czy trudności w pracy z powodu jego choroby. Rodzic ocenia każdą sytuację dwukrotnie w skali 1–5: jak często wystąpiła w ostatnim tygodniu (od „nigdy” do „bardzo często”) i jak była dla niego trudna (od „wcale” do „bardzo”). Wypełnienie trwa 10–15 minut.
Pediatryczny Inwentarz dla Rodziców (PIP) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Status praw autorskich narzędzia nie został przez nas potwierdzony – przed skopiowaniem lub udostępnieniem formularza sprawdź warunki u autorów.
Interpretacja wyników
Wynik częstości i wynik trudności wynoszą po 42–210 pkt; wyższe wartości oznaczają większy stres rodzicielski związany z chorobą dziecka. Oblicza się też wyniki czterech obszarów. Kwestionariusz nie ma progów klinicznych – wyniki porównuje się w czasie i między obszarami.
Wysoki wynik trudności, zwłaszcza w obszarze stresu emocjonalnego, wiąże się z lękiem i objawami depresji rodzica i jest wskazaniem do zaproponowania wsparcia psychologicznego. Rozbieżność między częstością a trudnością pokazuje, czy problemem jest liczba stresujących sytuacji, czy sposób ich przeżywania.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
PIP mierzy stres rodziców dzieci przewlekle chorych i nie ma progów diagnostycznych. W pracy Streisand i wsp. (2001) skale częstości i trudności miały wysoką spójność wewnętrzną (alfa ok. 0,8–0,96) i korelowały ze stresem ogólnym i lękiem rodziców. Wyniki interpretuje się dla 4 obszarów (komunikacja, stres emocjonalny, opieka medyczna, pełnienie ról), co pomaga zaplanować wsparcie.
Publikacja źródłowa: Streisand R, Braniecki S, Tercyak KP, Kazak AE, J Pediatr Psychol 2001.
Podobne skale i kwestionariusze
Ogólny stres związany z rolą rodzica mierzy Indeks Stresu Rodzicielskiego (PSI-4), a poczucie kompetencji rodzica – Skala Poczucia Własnej Skuteczności Rodzicielskiej (PSE). Wpływ choroby na dziecko i rodzinę ocenia Kwestionariusz Zdrowia Dziecka (CHQ), a stres odczuwany przez rodzica w ostatnim miesiącu – Skala Odczuwanego Stresu (PSS-10).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
