Wskaźnik SCORAD (nasilenie atopowego zapalenia skóry), ang. SCORing Atopic Dermatitis (SCORAD) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Wskaźnik SCORAD (nasilenie atopowego zapalenia skóry)?
Wskaźnik SCORAD (SCORing Atopic Dermatitis) to złożony wskaźnik nasilenia atopowego zapalenia skóry (AZS), opracowany przez Europejską Grupę Roboczą ds. AZS (1993). Łączy trzy elementy: rozległość zmian (odsetek zajętej powierzchni ciała), nasilenie sześciu objawów (rumienia, obrzęku lub grudek, sączenia lub strupów, przeczosów, lichenizacji i suchości skóry) oraz objawy subiektywne – świąd i bezsenność oceniane przez pacjenta. Wynik wynosi 0–103 pkt.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
SCORAD stosuje się u dzieci i dorosłych z atopowym zapaleniem skóry – w poradniach dermatologicznych i alergologicznych, przy kwalifikacji do leczenia systemowego (także w programach lekowych NFZ) oraz w badaniach klinicznych. Pomaga ocenić nasilenie choroby i monitorować efekty leczenia. Ocenę wykonuje lekarz w ciągu ok. 10 minut, a objawy subiektywne podaje pacjent lub rodzic. Obliczenia ułatwiają kalkulatory i aplikacje.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
A – rozległość: odsetek zajętej powierzchni ciała szacuje się według reguły dziewiątek (u dzieci poniżej 2 lat z uwzględnieniem innych proporcji ciała), 0–100%. B – nasilenie: w miejscu reprezentatywnym dla zmian ocenia się 6 objawów (rumień, obrzęk lub grudki, sączenie lub strupy, przeczosy, lichenizacja oraz suchość skóry niezajętej) w skali 0–3, łącznie 0–18 pkt. C – objawy subiektywne: pacjent ocenia średni świąd i bezsenność z ostatnich 3 dni i nocy na skalach 0–10, łącznie 0–20 pkt. Wynik oblicza się ze wzoru: A/5 + 7B/2 + C.
Wskaźnik SCORAD (nasilenie atopowego zapalenia skóry) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wynik łączny wynosi 0–103 pkt. Według Oranje i wsp. (2007) wynik poniżej 25 pkt oznacza AZS łagodne, 25–50 pkt – umiarkowane, a powyżej 50 pkt – ciężkie. W wersji obiektywnej (oSCORAD, bez świądu i bezsenności, 0–83 pkt) progi wynoszą odpowiednio 15 i 40 pkt. Za minimalną istotną zmianę przyjmuje się ok. 8–9 pkt.
Duży udział objawów subiektywnych przy niewielkich zmianach skórnych wskazuje, że świąd i zaburzenia snu wymagają szczególnej uwagi w leczeniu.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
SCORAD mierzy nasilenie atopowego zapalenia skóry i nie służy do rozpoznania. Ma dobrą rzetelność po przeszkoleniu i jest wrażliwy na zmianę; za minimalną istotną zmianę przyjmuje się ok. 8–9 pkt (Schram i wsp., 2012).
Publikacja źródłowa: European Task Force on Atopic Dermatitis, Dermatology 1993; Oranje AP i wsp., Br J Dermatol 2007.
Podobne skale i kwestionariusze
Nasilenie zmian skórnych w AZS ocenia też Wskaźnik EASI, zalecany jako podstawowa miara w badaniach. Objawy zgłaszane przez pacjenta mierzy kwestionariusz POEM, a świąd – Numeryczna Skala Oceny Świądu (NRS). Wpływ choroby na jakość życia ocenia się DLQI u dorosłych, CDLQI u dzieci i IDQOL u niemowląt, a obciążenie rodziny – Kwestionariuszem Wpływu AZS na Rodzinę (DFI).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
