Skala Prężności Psychicznej (RS-14), ang. Resilience Scale (RS-25/RS-14) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Skala Prężności Psychicznej (RS-14) – omówienie
Co mierzy Skala Prężności Psychicznej (RS-14)?
Skala Prężności Psychicznej (RS) Wagnild i Young mierzy prężność (rezyliencję), czyli zdolność do przystosowania się i odzyskiwania równowagi po trudnych doświadczeniach. Opiera się na pięciu cechach osób prężnych: wytrwałości, poleganiu na sobie, poczuciu sensu, równowadze emocjonalnej i akceptacji egzystencjalnej samotności. Pełna wersja (RS-25) zawiera 25 stwierdzeń, a krótka (RS-14) – 14. Skalę opracowano na podstawie wywiadów ze starszymi kobietami, które dobrze poradziły sobie z dużymi zmianami życiowymi (Wagnild i Young, 1993).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
RS stosuje się u młodzieży i dorosłych, w tym u osób starszych – w psychologii zdrowia i psychologii klinicznej, pielęgniarstwie, psychoterapii, programach promocji zdrowia psychicznego oraz w badaniach nad radzeniem sobie z chorobą, stratą i stresem zawodowym. Pomaga ocenić zasoby psychiczne pacjenta i zaplanować działania wzmacniające jego odporność. Wypełnienie trwa 5–10 minut.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany ocenia, na ile zgadza się z każdym stwierdzeniem – np. że zwykle sobie radzi, potrafi polegać na sobie, znajduje w życiu sens albo potrafi przejść przez trudne chwile, bo już wcześniej doświadczał trudności – w skali 1–7, od „zdecydowanie się nie zgadzam” do „zdecydowanie się zgadzam”. Wszystkie stwierdzenia są sformułowane pozytywnie. Wynik łączny to suma punktów: 25–175 w RS-25 i 14–98 w RS-14.
Skala Prężności Psychicznej (RS-14) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Wyższy wynik oznacza większą prężność psychiczną. Wagnild zaproponowała orientacyjne przedziały: w RS-25 wynik powyżej 145 pkt oznacza prężność umiarkowanie wysoką lub wysoką, 126–145 – umiarkowaną, a 125 i mniej – niską; w RS-14 wynik powyżej 90 pkt oznacza prężność wysoką, a 64 i mniej – niską.
Niska prężność wiąże się z gorszym radzeniem sobie ze stresem i większym ryzykiem depresji, dlatego może wskazywać na potrzebę wsparcia psychologicznego. Skala opisuje cechę, a nie rozpoznaje zaburzeń.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
Skala Prężności mierzy cechę, a nie rozpoznaje zaburzeń, dlatego czułość i swoistość nie mają tu zastosowania. W pracy Wagnild i Young (1993) RS-25 miała wysoką spójność wewnętrzną (alfa ok. 0,91), a skrócona RS-14 bardzo silnie koreluje z wersją pełną. W Polsce często stosuje się też własną Skalę Pomiaru Prężności SPP-25 (Ogińska-Bulik i Juczyński, 2008) z polskimi normami.
Publikacja źródłowa: Wagnild GM, Young HM, J Nurs Meas 1993.
Podobne skale i kwestionariusze
Pokrewne zasoby psychiczne mierzą Kwestionariusz Orientacji Życiowej SOC-29 (poczucie koherencji) i Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności (GSES). Sposoby radzenia sobie ze stresem ocenia Mini-COPE i Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych (CISS), poziom stresu – Skala Odczuwanego Stresu (PSS-10), a zadowolenie z życia – Skala Satysfakcji z Życia (SWLS).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.