Skala Zdarzeń Życiowych Holmesa i Rahe’a (SRRS), ang. Social Readjustment Rating Scale (SRRS) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Skala Zdarzeń Życiowych Holmesa i Rahe’a (SRRS)?
Skala Zdarzeń Życiowych Holmesa i Rahe’a (Social Readjustment Rating Scale, SRRS) mierzy obciążenie zmianami życiowymi. Zawiera listę 43 wydarzeń – od śmierci współmałżonka, rozwodu i utraty pracy po zmianę miejsca zamieszkania, urlop czy święta – z przypisanymi wagami, tzw. jednostkami zmiany życiowej (LCU). Suma jednostek z ostatniego roku ma odzwierciedlać wysiłek adaptacyjny. Skalę opublikowali Holmes i Rahe (1967).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
SRRS stosuje się u dorosłych, głównie w badaniach naukowych nad stresem i zdrowiem, w edukacji zdrowotnej oraz w psychologii i medycynie rodzinnej jako punkt wyjścia do rozmowy o obciążeniach pacjenta. Dla dzieci i młodzieży opracowano odrębne wersje. Skala jest prosta i szybka, ale ze względu na ograniczenia metodologiczne nie powinna służyć do indywidualnego przewidywania choroby.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany zaznacza wydarzenia, które przeżył w ciągu ostatnich 12 miesięcy (w niektórych wersjach – 24 miesięcy). Każdemu wydarzeniu przypisana jest stała liczba jednostek, np. śmierć współmałżonka – 100, rozwód – 73, ślub – 50, zwolnienie z pracy – 47, przejście na emeryturę – 45, ciąża – 40, zmiana miejsca zamieszkania – 20, urlop – 13. Jeśli wydarzenie wystąpiło kilka razy, jego punkty liczy się wielokrotnie. Wypełnienie trwa kilka minut.
Skala Zdarzeń Życiowych Holmesa i Rahe’a (SRRS) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Status praw autorskich narzędzia nie został przez nas potwierdzony – przed skopiowaniem lub udostępnieniem formularza sprawdź warunki u autorów.
Interpretacja wyników
Wynik to suma jednostek zmiany życiowej. Tradycyjnie przyjmuje się, że wynik poniżej 150 oznacza niskie obciążenie, 150–299 – umiarkowane, a 300 lub więcej – wysokie, związane z większym ryzykiem choroby w kolejnych miesiącach. Progi te pochodzą z dawnych badań i mają charakter orientacyjny.
Skala nie uwzględnia, jak badany ocenia dane wydarzenie, ani jego zasobów i sposobów radzenia sobie, dlatego ten sam wynik może oznaczać bardzo różne obciążenie. Wynik warto traktować jako punkt wyjścia do rozmowy, a nie jako diagnozę lub prognozę.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
SRRS sumuje obciążenie zdarzeniami życiowymi i nie przewiduje choroby u konkretnej osoby. Związek wyniku z późniejszymi chorobami jest w badaniach słaby do umiarkowanego (korelacje rzędu 0,3). Skala jest krytykowana za pomijanie subiektywnego znaczenia zdarzeń, zasobów radzenia sobie i stresu codziennego, a część wag jest dziś nieaktualna – dlatego traktuje się ją jako narzędzie edukacyjne i badawcze.
Publikacja źródłowa: Holmes TH, Rahe RH, J Psychosom Res 1967.
Podobne skale i kwestionariusze
Subiektywnie odczuwany stres mierzy Skala Odczuwanego Stresu (PSS-10), a style radzenia sobie ze stresem – Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem (Mini-COPE) i Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych (CISS). Objawy depresji, lęku i napięcia oceniają Skale Depresji, Lęku i Stresu (DASS-21).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
