Uniwersalne Narzędzie Przesiewowe w Kierunku Niedożywienia (MUST), ang. Malnutrition Universal Screening Tool (MUST) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Uniwersalne Narzędzie Przesiewowe w Kierunku Niedożywienia (MUST)?
MUST (Malnutrition Universal Screening Tool) to narzędzie przesiewowe do oceny ryzyka niedożywienia u dorosłych, opracowane przez brytyjskie towarzystwo BAPEN. Uwzględnia trzy elementy: wskaźnik masy ciała (BMI), niezamierzoną utratę masy ciała w ciągu ostatnich 3–6 miesięcy oraz wpływ ostrej choroby na przyjmowanie pokarmów. Wynik klasyfikuje ryzyko jako niskie, średnie lub wysokie i wskazuje dalsze postępowanie.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
MUST jest przeznaczone dla wszystkich dorosłych – w szpitalu, zakładach opieki długoterminowej, podstawowej opiece zdrowotnej i opiece domowej. Mogą je stosować pielęgniarki, lekarze, dietetycy i inni członkowie zespołu po krótkim przeszkoleniu. Nie jest przeznaczone dla dzieci, a u kobiet w ciąży i osób z obrzękami wymaga ostrożnej interpretacji, ponieważ masa ciała może być zawyżona.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
MUST składa się z pięciu kroków. Krok 1: BMI – >20 kg/m² = 0 pkt, 18,5–20 = 1 pkt, <18,5 = 2 pkt. Krok 2: niezamierzona utrata masy ciała w ciągu 3–6 miesięcy – <5% = 0 pkt, 5–10% = 1 pkt, >10% = 2 pkt. Krok 3: wpływ ostrej choroby – jeśli pacjent jest ostro chory i nie przyjmował lub prawdopodobnie nie będzie przyjmował pokarmów przez ponad 5 dni, dodaje się 2 pkt.
Krok 4: suma punktów określa ryzyko niedożywienia. Krok 5: zgodnie z wytycznymi BAPEN wdraża się postępowanie odpowiednie do poziomu ryzyka. Gdy nie można zmierzyć masy ciała i wzrostu, wytyczne podają pomiary zastępcze (np. długość przedramienia, obwód ramienia).
Uniwersalne Narzędzie Przesiewowe w Kierunku Niedożywienia (MUST) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Suma punktów: 0 pkt – niskie ryzyko (rutynowa opieka i powtórny przesiew: w szpitalu co tydzień, w domach opieki co miesiąc, w opiece ambulatoryjnej co rok w wybranych grupach); 1 pkt – średnie ryzyko (obserwacja, zapisywanie spożycia przez 3 dni, ponowna ocena); ≥2 pkt – wysokie ryzyko (leczenie żywieniowe, konsultacja dietetyka, monitorowanie).
W każdym przypadku należy też leczyć przyczynę niedożywienia, uwzględnić preferencje pacjenta i ustalić cel – zwiększenie lub utrzymanie masy ciała. W polskich szpitalach obowiązkową ocenę ryzyka żywieniowego prowadzi się zwykle za pomocą NRS 2002 lub SGA.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
MUST wykazało dobrą zgodność z innymi narzędziami przesiewowymi i oceną stanu odżywienia w szpitalu i w opiece środowiskowej (Stratton i wsp., Br J Nutr 2004). Wynik przesiewu przewidywał też dłuższy pobyt w szpitalu i większą śmiertelność.
MUST jest szczególnie przydatne w opiece środowiskowej i długoterminowej.
Publikacja źródłowa: Elia M (red.), The ‘MUST’ Report, BAPEN 2003; Stratton RJ i wsp., Br J Nutr 2004.
Podobne skale i kwestionariusze
Ryzyko niedożywienia ocenia się również skalą NRS 2002, zalecaną przez ESPEN w szpitalu, oraz Subiektywną Globalną Oceną Stanu Odżywienia (SGA). U osób starszych stosuje się skalę MNA, a w onkologii – PG-SGA. Krótszym narzędziem jest Narzędzie Przesiewowe w Kierunku Niedożywienia (MST) z dwoma pytaniami. MUST wyróżnia się prostotą i możliwością stosowania w każdym miejscu opieki.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
