Skala Oceny Zachowania Noworodka Brazeltona (NBAS), ang. Neonatal Behavioral Assessment Scale (NBAS) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Skala Oceny Zachowania Noworodka Brazeltona (NBAS)?
Skala Oceny Zachowania Noworodka Brazeltona (Neonatal Behavioral Assessment Scale, NBAS) opisuje zachowanie noworodka i jego zdolność reagowania na otoczenie. Obejmuje 28 pozycji behawioralnych ocenianych w skali 1–9 i 18 odruchów, a także 7 pozycji dodatkowych dla dzieci z grupy ryzyka. Wyniki grupuje się w siedem obszarów: habituacja, orientacja, motoryka, zakres stanów, regulacja stanów, stabilność autonomiczna i odruchy. Skalę opracował T. Berry Brazelton (1973); obecne, 4. wydanie (2011) przygotował wspólnie z J. Kevinem Nugentem.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
NBAS przeznaczona jest dla zdrowych noworodków donoszonych – od urodzenia do końca 2. miesiąca życia. Korzystają z niej neonatolodzy, pediatrzy, psycholodzy i fizjoterapeuci dziecięcy, głównie w badaniach naukowych, a także w pracy z rodzicami: pokazanie im możliwości dziecka wspiera budowanie więzi i ułatwia opiekę. Badanie może przeprowadzać wyłącznie osoba po certyfikowanym szkoleniu.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badanie przeprowadza się w cichym, przyciemnionym pomieszczeniu, najlepiej w połowie odstępu między karmieniami, rozpoczynając, gdy dziecko śpi. Kolejność zadań zależy od stanu dziecka (6 stanów – od głębokiego snu do płaczu). Najpierw ocenia się habituację na powtarzane bodźce (światło, grzechotka, dzwonek), następnie odruchy, reakcje na twarz i głos badającego oraz na przedmioty, napięcie mięśniowe, płacz i zdolność do samouspokajania. Badanie trwa 20–30 minut, a punktacja – kolejne kilkanaście minut. Ocenia się najlepsze, a nie przeciętne zachowanie dziecka.
Skala Oceny Zachowania Noworodka Brazeltona (NBAS) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF w języku polskim: opracowań i publikacji dotyczących narzędzia. To przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Pozycje behawioralne ocenia się w skali 1–9, przy czym dla części z nich optymalny jest wynik środkowy, a nie najwyższy; odruchy ocenia się w skali 0–3. Wyniki opisuje się w siedmiu obszarach, tworząc profil mocnych stron i trudności dziecka, np. dobra orientacja na twarz i głos przy słabej regulacji stanów. Skala nie daje wyniku łącznego ani progów diagnostycznych.
Wyniki służą przede wszystkim do opisu indywidualnych cech dziecka i rozmowy z rodzicami o tym, jak je uspokajać i wspierać. Nieprawidłowe odruchy lub wyraźne asymetrie wymagają oceny neurologicznej. Pojedyncze badanie odzwierciedla zachowanie w danym dniu, dlatego cenne jest jego powtórzenie.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
NBAS opisuje zachowanie i możliwości noworodka, a nie rozpoznaje chorób, dlatego czułość i swoistość nie mają tu zastosowania. Rzetelność badania zależy od certyfikowanego szkolenia (wymagana zgodność ≥90% z ekspertem). Skala jest stosowana w badaniach i w pracy z rodzicami; do oceny noworodków z grupy ryzyka (np. ekspozycja na substancje) opracowano skalę NNNS.
Publikacja źródłowa: Brazelton TB, Nugent JK, Neonatal Behavioral Assessment Scale, 4th ed., Mac Keith Press 2011.
Podobne skale i kwestionariusze
Do oceny neurologicznej niemowląt służy Badanie neurologiczne niemowląt wg Hammersmith (HINE), a stan noworodka bezpośrednio po porodzie ocenia Skala Apgar. Objawy noworodkowego zespołu abstynencyjnego mierzy Skala Finnegan (noworodkowy zespół abstynencyjny). Rozwój w kolejnych miesiącach życia oceniają Skale Rozwoju Niemowląt i Małych Dzieci Bayley (Bayley-4).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
