Skale Rozwoju Niemowląt i Małych Dzieci Bayley (Bayley-4), ang. Bayley Scales of Infant and Toddler Development (Bayley-4) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzą Skale Rozwoju Niemowląt i Małych Dzieci Bayley (Bayley-4)?
Skale Rozwoju Niemowląt i Małych Dzieci Bayley (Bayley-4) to standaryzowany, indywidualnie przeprowadzany test oceniający rozwój małych dzieci. Ocenia pięć obszarów: rozwój poznawczy, językowy (rozumienie i mowę), ruchowy (motorykę małą i dużą), a za pomocą kwestionariuszy dla rodziców – także rozwój społeczno-emocjonalny i zachowania adaptacyjne. Wyniki porównuje się z normami dla wieku. Czwarte wydanie skal (2019) opracowali Bayley i Aylward.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Skale Bayley-4 są przeznaczone dla dzieci w wieku od 16 dni do 42 miesięcy – w diagnostyce opóźnień rozwoju, w kontroli rozwoju wcześniaków i dzieci po intensywnej terapii noworodkowej, u dzieci z zespołami genetycznymi, wadami serca i innymi czynnikami ryzyka oraz w badaniach klinicznych. Badanie przeprowadza przeszkolony psycholog lub inny specjalista; trwa ok. 30–70 minut, zależnie od wieku dziecka. Narzędzie jest komercyjne i nie ma polskich norm.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badanie prowadzi się indywidualnie, z użyciem standardowego zestawu zabawek i materiałów. Dziecko wykonuje zadania w skalach poznawczej, językowej (komunikacja receptywna i ekspresyjna) i motorycznej (motoryka mała i duża). Badanie zaczyna się od zadań odpowiednich dla wieku (u wcześniaków do 24. miesiąca – wieku skorygowanego), a reguły podstawy i pułapu wyznaczają zakres zadań. W Bayley-4 część zadań można zaliczyć na podstawie relacji rodzica. Rozwój społeczno-emocjonalny i zachowania adaptacyjne ocenia się kwestionariuszami wypełnianymi przez rodzica.
Skale Rozwoju Niemowląt i Małych Dzieci Bayley (Bayley-4) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki surowe przelicza się na wyniki przeliczone podskal (średnia 10, SD 3) i wyniki złożone (średnia 100, SD 15) dla obszaru poznawczego, językowego, ruchowego, społeczno-emocjonalnego i adaptacyjnego. Najczęściej przyjmuje się: 85–115 – wynik przeciętny, 70–84 – poniżej przeciętnej (łagodne opóźnienie), poniżej 70 – znaczne opóźnienie. Profil obszarów pomaga zaplanować terapię i wczesne wspomaganie rozwoju.
Wynik w pierwszych latach życia słabo przewiduje późniejszy iloraz inteligencji, a normy są amerykańskie, dlatego interpretacja wymaga ostrożności.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
Bayley-4 jest standaryzowanym testem rozwoju, a nie narzędziem przesiewowym. Wyniki złożone mają średnią 100 i odchylenie standardowe 15; wynik poniżej 70 (2 SD poniżej średniej) oznacza zwykle znaczne opóźnienie. Badania wcześniejszej wersji (Bayley-III) wykazały, że mogła ona zawyżać wyniki i niedoszacowywać opóźnień u wcześniaków, co należy uwzględnić przy interpretacji. Brak polskich norm.
Publikacja źródłowa: Bayley N, Aylward GP, Bayley-4, Pearson 2019.
Podobne skale i kwestionariusze
Przesiewowo rozwój małych dzieci ocenia się Kwestionariuszami ASQ i Testem Rozwojowym Denver II. Rozwój motoryczny dokładniej opisują Skala Motoryczna Niemowląt Alberta (AIMS) i Skale Rozwoju Motorycznego Peabody (PDMS-2), a zachowania adaptacyjne – Skale Zachowań Adaptacyjnych Vineland-3. W kierunku autyzmu prowadzi się przesiew Kwestionariuszem M-CHAT-R/F.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
