Test 10-metrowego chodu (10MWT), ang. 10 Meter Walk Test (10MWT) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Test 10-metrowego chodu (10MWT)?
Test 10-metrowego chodu (10MWT) mierzy prędkość chodu w tempie zwykłym lub maksymalnie szybkim na krótkim, prostym odcinku. Najczęściej mierzy się czas przejścia środkowej części trasy, z pominięciem fazy przyspieszania i zwalniania. Prędkość chodu bywa nazywana „szóstym parametrem życiowym”, bo dobrze odzwierciedla ogólną sprawność, samodzielność i rokowanie, zwłaszcza u osób starszych i po udarze mózgu. Test jest prosty, szybki i wymaga jedynie stopera oraz wyznaczonej trasy.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Test stosuje się u dorosłych po udarze mózgu i urazach mózgu, z chorobą Parkinsona, stwardnieniem rozsianym, uszkodzeniem rdzenia kręgowego, po złamaniach i endoprotezoplastyce oraz u osób starszych – w rehabilitacji, geriatrii, neurologii i badaniach klinicznych. Pomaga ocenić samodzielność w poruszaniu się, ryzyko upadków i efekty terapii. Badany może używać swojej zwykłej pomocy do chodzenia, co należy zapisać. Badanie trwa kilka minut.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Wyznacza się prostą trasę z 10-metrowym odcinkiem pomiarowym (często z dodatkowymi odcinkami na przyspieszenie i zwolnienie, np. po 2 m) i zaznacza linie startu oraz mety pomiaru. Na sygnał badany idzie w tempie zwykłym („swoim normalnym tempem”) lub szybkim („tak szybko, jak możesz, ale bezpiecznie”). Badający włącza stoper, gdy stopa badanego przekroczy linię startu pomiaru, i zatrzymuje go, gdy przekroczy linię mety. Zwykle wykonuje się 2–3 próby i oblicza średnią. Prędkość to długość odcinka pomiarowego podzielona przez czas (m/s).
Test 10-metrowego chodu (10MWT) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
U zdrowych osób starszych prędkość chodu w tempie zwykłym wynosi zwykle ok. 1,0–1,4 m/s. Prędkość poniżej 1,0 m/s wiąże się z większym ryzykiem upadków, hospitalizacji i niesprawności, a ≤0,8 m/s według EWGSOP2 wskazuje na ciężką sarkopenię (przy potwierdzonej niskiej sile i masie mięśni). Po udarze prędkość poniżej 0,4 m/s odpowiada poruszaniu się głównie w domu, 0,4–0,8 m/s – ograniczonemu poruszaniu się poza domem, a powyżej 0,8 m/s – samodzielnemu poruszaniu się w środowisku.
Zmianę prędkości o ok. 0,1 m/s uznaje się za istotną klinicznie.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
10MWT mierzy prędkość chodu (m/s) i nie jest testem diagnostycznym, dlatego zamiast czułości i swoistości ocenia się jego rzetelność i znaczenie kliniczne wyniku. Test ma bardzo dobrą powtarzalność (ICC powyżej 0,9) u osób po udarze i z chorobami neurologicznymi. U osób starszych zmianę prędkości o ok. 0,05 m/s uznaje się za małą, a o ok. 0,10 m/s – za istotną klinicznie (Perera i wsp., 2006). Opisane wyżej progi prędkości chodu po udarze pochodzą z pracy Perry i wsp. (1995).
Publikacja źródłowa: Wade DT i wsp., Scand J Rehabil Med 1987; Perera S i wsp., J Am Geriatr Soc 2006.
Podobne skale i kwestionariusze
Wytrzymałość podczas chodu mierzy Test 6-minutowego marszu (6MWT), a mobilność i ryzyko upadku – test „Wstań i idź” (TUG). Stopień samodzielności chodu opisują Kategorie lokomocji funkcjonalnej (FAC), a chód w zmiennych warunkach – Dynamiczny Wskaźnik Chodu (DGI). Pomiar prędkości chodu na odcinku 4 m jest częścią Krótkiej Baterii Testów Sprawności Fizycznej (SPPB), a chód z zadaniem poznawczym ocenia Test Chodu z Mówieniem (WWT).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
