Narzędzie do Oceny Chodu i Planowania Interwencji (G.A.I.T.), ang. Gait Assessment and Intervention Tool (G.A.I.T.) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Narzędzie do Oceny Chodu i Planowania Interwencji (G.A.I.T.)?
Narzędzie do Oceny Chodu i Planowania Interwencji (G.A.I.T., Gait Assessment and Intervention Tool) to obserwacyjna skala oceny jakości wzorca chodu, opracowana dla osób po udarze mózgu. Obejmuje 31 elementów dotyczących ustawienia i ruchów tułowia, kończyn górnych, miednicy i kończyn dolnych w fazie podporu i w fazie przenoszenia. Wynik wynosi 0–64 pkt – im wyższy, tym bardziej nieprawidłowy chód. Narzędzie pokazuje nie tylko stopień zaburzeń, ale też konkretne nieprawidłowości, na które warto ukierunkować terapię. Opracowali je Daly i wsp. (2006).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
G.A.I.T. stosuje się u dorosłych po udarze mózgu, którzy chodzą samodzielnie lub z pomocą – w rehabilitacji neurologicznej i w badaniach nad treningiem chodu. Korzystają z niego fizjoterapeuci doświadczeni w obserwacyjnej analizie chodu. Ocena opiera się zwykle na nagraniu wideo, co pozwala dokładnie przeanalizować poszczególne fazy chodu. Narzędzie bywa też wykorzystywane u osób z innymi neurologicznymi zaburzeniami chodu.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
G.A.I.T. to obserwacyjna ocena wzorca chodu, przeznaczona głównie dla osób po udarze. Chód nagrywa się z przodu, z boku i z tyłu w kilku cyklach, a następnie ocenia 31 elementów: ustawienie tułowia i kończyn górnych, fazę podporu oraz fazę przenoszenia (m.in. ruchy w stawach biodrowym, kolanowym i skokowym, kontakt pięty z podłożem, długość kroku). Każdy element ocenia się od 0 (prawidłowo) do 1–3 pkt w zależności od stopnia odchylenia od normy. Pacjent może używać zaopatrzenia ortopedycznego, co należy zapisać.
Narzędzie do Oceny Chodu i Planowania Interwencji (G.A.I.T.) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wynik łączny wynosi 0–64 pkt; im wyższy, tym bardziej nieprawidłowy wzorzec chodu, a 0 oznacza chód prawidłowy. Analiza poszczególnych elementów wskazuje, które fazy chodu wymagają terapii (np. brak zgięcia kolana w fazie przenoszenia, niestabilność w fazie podporu). Narzędzie jest wrażliwe na zmiany po treningu chodu, ale wymaga doświadczenia w obserwacyjnej analizie chodu i dobrej jakości nagrania.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
G.A.I.T. jest obserwacyjną oceną wzorca chodu i nie służy do rozpoznania. W pracy Daly i wsp. (2006) u osób po udarze narzędzie miało bardzo wysoką spójność wewnętrzną oraz zgodność między oceniającymi i w czasie (wartości powyżej 0,9), a wyniki zmieniały się po treningu chodu. Ocena wymaga nagrania wideo i doświadczenia w analizie chodu.
Publikacja źródłowa: Daly JJ i wsp., J Neurol Phys Ther 2006.
Podobne skale i kwestionariusze
Szybkość chodu mierzy Test 10-metrowego chodu (10MWT), a stopień samodzielności w chodzeniu – Kategorie lokomocji funkcjonalnej (FAC). Chód i równowagę w zmiennych warunkach oceniają Dynamiczny Wskaźnik Chodu (DGI) i Funkcjonalna Ocena Chodu (FGA), a łącznie równowagę i chód – Test Tinetti (POMA). Szczegółową, obiektywną analizę chodu daje badanie w laboratorium biomechaniki.
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
