Inwentarz Aktywności Kończyny Górnej i Ręki Chedoke (CAHAI), ang. Chedoke Arm and Hand Activity Inventory (CAHAI) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Inwentarz Aktywności Kończyny Górnej i Ręki Chedoke (CAHAI)?
Inwentarz Aktywności Kończyny Górnej i Ręki Chedoke (CAHAI) to test funkcjonalny kończyny górnej po udarze. Ocenia wykonanie 13 codziennych zadań obustronnych (w wersjach skróconych – 7, 8 lub 9), takich jak otwieranie słoika, nalewanie wody czy zapinanie guzików, w 7-stopniowej skali niezależności. Mierzy, w jakim stopniu niedowładna ręka uczestniczy w czynnościach dnia codziennego. Test opracowali Barreca i wsp. (2004–2005).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
CAHAI stosuje się u dorosłych po udarze mózgu z niedowładem kończyny górnej – w rehabilitacji stacjonarnej i ambulatoryjnej. Pomaga fizjoterapeutom i terapeutom zajęciowym planować terapię kończyny górnej, wyznaczać cele związane z codziennymi czynnościami i oceniać postępy. Wersje skrócone (7, 8 lub 9 zadań) przydają się, gdy czas badania jest ograniczony.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Pacjent siedzi przy stole i wykonuje zadania standardowymi przedmiotami, m.in.: otwiera słoik z kawą, wybiera numer telefonu, rysuje linię przy linijce, nalewa wodę do szklanki, wyżyma ściereczkę, zapina guziki, wyciera plecy ręcznikiem, nakłada pastę na szczoteczkę do zębów, kroi masę plastyczną, czyści okulary, zapina zamek błyskawiczny i wnosi torbę po schodach. Badający ocenia udział niedowładnej ręki w skali 1–7: od 1 (całkowita pomoc – ręka wykonuje mniej niż 25% zadania) do 7 (pełna samodzielność, bezpiecznie i w rozsądnym czasie). Wynik jest sumą ocen.
Inwentarz Aktywności Kończyny Górnej i Ręki Chedoke (CAHAI) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wynik wersji 13-zadaniowej wynosi 13–91 pkt (w wersjach skróconych odpowiednio mniej); wyższy oznacza większy udział niedowładnej ręki w czynnościach i większą samodzielność. Za najmniejszą wykrywalną zmianę w CAHAI-13 przyjmuje się ok. 6 pkt. Analiza zadań pokazuje, które czynności sprawiają największą trudność, co pomaga wybrać cele terapii.
Ponieważ zadania są obustronne, wynik zależy także od strategii kompensacyjnych i współpracy obu rąk. Test słabiej wychwytuje zmiany u osób z bardzo ciężkim niedowładem, u których lepiej sprawdza się ocena upośledzenia ruchowego, np. skalą Fugl-Meyera.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
CAHAI mierzy funkcję kończyny górnej w czynnościach obustronnych, a nie rozpoznaje zaburzeń. W pracy Barreki i wsp. (2005) zgodność między oceniającymi i test–retest była bardzo wysoka (ICC 0,98), a za najmniejszą wykrywalną zmianę przyjęto ok. 6 pkt. Wersje skrócone (CAHAI-7, -8, -9) zachowują dobrą rzetelność przy krótszym czasie badania.
Publikacja źródłowa: Barreca SR i wsp., Arch Phys Med Rehabil 2005.
Podobne skale i kwestionariusze
Upośledzenie ruchowe kończyny górnej po udarze mierzy Skala Fugl-Meyera (FMA), a zdolność chwytania i przenoszenia przedmiotów – Test ARAT (Action Research Arm Test). Używanie niedowładnej ręki w codziennym życiu opisuje Dziennik Aktywności Ruchowej (MAL), a czas i jakość ruchów – Test funkcji motorycznej Wolfa (WMFT).
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
