Międzynarodowa Skala Oceny Ataksji (ICARS), ang. International Cooperative Ataxia Rating Scale (ICARS) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Międzynarodowa Skala Oceny Ataksji (ICARS)?
Międzynarodowa Skala Oceny Ataksji (ICARS) to szczegółowa skala kliniczna oceniająca nasilenie ataksji móżdżkowej. Obejmuje 19 pozycji w czterech podskalach: zaburzenia postawy i chodu, funkcje kinetyczne kończyn (koordynacja ruchów), zaburzenia mowy oraz zaburzenia ruchów gałek ocznych. Wynik łączny wynosi 0–100 pkt – im wyższy, tym cięższa ataksja. Skalę opracował w 1997 r. międzynarodowy zespół ekspertów pod kierunkiem Trouillasa na potrzeby badań klinicznych.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
ICARS stosuje się u dorosłych z ataksją móżdżkową różnego pochodzenia – w ataksjach rdzeniowo-móżdżkowych, ataksji Friedreicha, zaniku wieloukładowym, stwardnieniu rozsianym i po udarach móżdżku. Korzystają z niej neurolodzy i fizjoterapeuci, głównie w badaniach klinicznych i ośrodkach specjalistycznych. Ze względu na długi czas badania (ok. 30 minut) w codziennej praktyce częściej stosuje się krótszą Skalę Oceny Ataksji (SARA).
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
ICARS zawiera 19 pozycji w 4 podskalach: zaburzenia postawy i chodu (7 pozycji, 0–34 pkt), funkcje kinetyczne kończyn (7 pozycji, 0–52 pkt), zaburzenia mowy (2 pozycje, 0–8 pkt) i zaburzenia ruchów gałek ocznych (3 pozycje, 0–6 pkt). Ocenia się m.in. chód, stanie, siedzenie, próbę kolano–pięta, palec–nos, rysowanie spirali Archimedesa, dyzartrię i oczopląs. Pozycje kończynowe ocenia się po obu stronach. Badanie trwa ok. 30 minut.
Międzynarodowa Skala Oceny Ataksji (ICARS) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wyniki podskal pokazują, które aspekty dominują (np. ataksja chodu czy kończyn). Skala jest wrażliwa na postęp choroby w ataksjach móżdżkowych, ale ma rozbudowaną, częściowo nadmiarową strukturę, dlatego w praktyce i badaniach częściej stosuje się krótszą skalę SARA (0–40 pkt), z którą ICARS silnie koreluje.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
ICARS mierzy nasilenie ataksji móżdżkowej i nie służy do rozpoznania jej przyczyny. Skala ma bardzo dobrą zgodność między badającymi (ICC powyżej 0,9). Schmitz-Hübsch i wsp. (2006) wykazali silną korelację ICARS z krótszą skalą SARA, którą obecnie częściej stosuje się w praktyce i badaniach ze względu na czas badania i prostszą strukturę.
Publikacja źródłowa: Trouillas P i wsp., J Neurol Sci 1997; Schmitz-Hübsch T i wsp., Neurology 2006 (porównanie z SARA).
Podobne skale i kwestionariusze
Krótszą i prostszą miarą nasilenia ataksji jest Skala Oceny Ataksji (SARA) (0–40 pkt), a w ataksji Friedreicha stosuje się skalę FARS. Równowagę i ryzyko upadku ocenia Skala Równowagi Berg i Mini-BESTest, a jakość chodu – Dynamiczny Wskaźnik Chodu (DGI). Zaburzenia mowy o charakterze dyzartrii dokładniej opisuje Ocena dyzartrii Frenchay (FDA-2).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
