Narzędzie Oceny Mobilności Wysokiego Poziomu (HiMAT), ang. High-Level Mobility Assessment Tool (HiMAT) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Narzędzie Oceny Mobilności Wysokiego Poziomu (HiMAT)?
Narzędzie Oceny Mobilności Wysokiego Poziomu (High-Level Mobility Assessment Tool, HiMAT) ocenia zaawansowane umiejętności ruchowe u osób, które już chodzą samodzielnie. Obejmuje 13 zadań, m.in. szybki chód, chód tyłem, bieg, skoki, podskoki na jednej nodze oraz wchodzenie i schodzenie po schodach. Maksymalny wynik wynosi 54 pkt. Narzędzie opracowali Williams i wsp. (2005) dla osób po urazie mózgu.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Narzędzie jest przeznaczone dla młodych dorosłych po urazie mózgu i dla innych osób z zaburzeniami neurologicznymi, u których standardowe testy, np. Skala Równowagi Berg, mają efekt sufitu. Stosują je fizjoterapeuci w końcowej fazie rehabilitacji, przygotowującej do powrotu do pracy fizycznej, sportu i aktywności rekreacyjnej.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
HiMAT obejmuje 13 zadań: chód, chód tyłem, chód na palcach, chód z przekroczeniem przeszkody, bieg, podskoki naprzemienne (skipping), skok na jednej nodze do przodu, długie skoki z nogi na nogę (bounding) – oddzielnie na nogę słabszą i silniejszą – oraz wchodzenie i schodzenie po schodach z poręczą i bez niej. Zadania na 20-metrowej ścieżce ocenia się według czasu pokonania środkowych 10 m, skoki – według odległości, a schody – według czasu i sposobu wchodzenia. Wyniki przelicza się na punkty według tabel; maksymalnie można uzyskać 54 pkt. Badanie trwa 5–10 minut.
Narzędzie Oceny Mobilności Wysokiego Poziomu (HiMAT) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF w języku angielskim: publikacji źródłowych i opisów narzędzia. Nie zawsze zawierają one sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Wyższy wynik oznacza lepszą mobilność wysokiego poziomu; maksymalny wynik odpowiada sprawności zdrowych młodych dorosłych. Wynik porównuje się z normami dla zdrowych osób w podobnym wieku lub z wcześniejszym badaniem pacjenta.
Analiza zadań pokazuje, które umiejętności – np. bieg, skoki czy schodzenie po schodach – wymagają treningu przed powrotem do pracy fizycznej lub sportu. Test wymaga od pacjenta dobrej kondycji i bezpiecznego wykonywania biegu i skoków, dlatego stosuje się go u osób, które chodzą samodzielnie, bez pomocy.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
HiMAT ocenia zaawansowane umiejętności ruchowe (bieg, skoki, schody) i nie jest testem diagnostycznym. W pracach Williams i wsp. (2005) u osób po urazie mózgu narzędzie miało bardzo wysoką rzetelność między badającymi i test–retest (ICC powyżej 0,9) i nie wykazywało efektu sufitowego obserwowanego w innych skalach. Wynik porównuje się z normami dla zdrowych młodych dorosłych.
Publikacja źródłowa: Williams GP, Robertson V, Greenwood KM, Goldie PA, Morris ME, Brain Inj 2005.
Podobne skale i kwestionariusze
Zaawansowaną równowagę i mobilność ocenia też Skala równowagi i mobilności w środowisku (CB&M). Stabilność podczas chodu mierzy Funkcjonalna Ocena Chodu (FGA), a szybkość chodu – Test 10-metrowego chodu (10MWT). U osób z większymi ograniczeniami równowagę ocenia Skala Równowagi Berg (BBS).
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
