Kanadyjska Miara Wykonywania Zajęć (COPM), ang. Canadian Occupational Performance Measure (COPM) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Film: Kanadyjska Miara Wykonywania Zajęć (COPM) – omówienie
Co mierzy Kanadyjska Miara Wykonywania Zajęć (COPM)?
Kanadyjska Miara Wykonywania Zajęć (COPM) to zindywidualizowane narzędzie terapii zajęciowej oparte na półustrukturyzowanym wywiadzie. Pacjent sam wskazuje najważniejsze dla siebie problemy w zakresie samoobsługi, produktywności (pracy, nauki, prac domowych) i czasu wolnego, a następnie ocenia ich ważność, własne wykonanie oraz satysfakcję z wykonania w skali 1–10. Ponowna ocena po terapii pokazuje zmianę z perspektywy pacjenta. COPM wywodzi się z Kanadyjskiego Modelu Wykonywania Zajęć (CMOP).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
COPM stosuje się u dzieci (z udziałem rodziców), dorosłych i osób starszych z różnymi schorzeniami – neurologicznymi, ortopedycznymi, psychiatrycznymi i geriatrycznymi. Korzystają z niej przede wszystkim terapeuci zajęciowi, a także fizjoterapeuci i zespoły rehabilitacyjne. Narzędzie wspiera ustalanie celów terapii zgodnie z podejściem skoncentrowanym na kliencie.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
COPM to półustrukturyzowany wywiad terapeuty zajęciowego z klientem. Etap 1: klient opisuje czynności, które chce, musi lub powinien wykonywać w zakresie samoobsługi, pracy lub nauki oraz wypoczynku, i wskazuje te, które sprawiają mu trudność. Etap 2: każdy problem ocenia pod względem ważności (1–10). Etap 3: wybiera do 5 najważniejszych problemów i ocenia własne wykonanie (1–10) oraz satysfakcję z wykonania (1–10). Etap 4: po terapii powtarza się ocenę wykonania i satysfakcji.
Kanadyjska Miara Wykonywania Zajęć (COPM) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Oblicza się średni wynik wykonania i średni wynik satysfakcji (suma ocen podzielona przez liczbę problemów, zakres 1–10). Zmiana o co najmniej 2 pkt w ponownej ocenie jest uznawana za istotną klinicznie. Ponieważ problemy wybiera sam klient, wyników nie porównuje się między osobami – COPM służy do wyznaczania celów terapii i oceny jej efektów u konkretnej osoby.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
COPM jest narzędziem zindywidualizowanym, a nie testem diagnostycznym, dlatego czułość i swoistość nie mają tu zastosowania. W badaniach wykazano dobrą rzetelność test–retest wyników wykonania i satysfakcji oraz dużą wrażliwość na zmianę.
Publikacja źródłowa: Law M i wsp., Can J Occup Ther 1990.
Podobne skale i kwestionariusze
Cele terapii z perspektywy pacjenta pomagają ustalać także Skala Osiągania Celów (GAS) i Skala Funkcjonalna Specyficzna dla Pacjenta (PSFS), stosowana głównie w fizjoterapii. Samoocenę funkcjonowania zajęciowego mierzy Samoocena Zajęciowa (OSA), a obserwacyjną ocenę jakości wykonywania czynności daje Ocena Umiejętności Motorycznych i Procesowych (AMPS). Samodzielność w czynnościach dnia codziennego opisują Skala Barthel i Skala Niezależności Funkcjonalnej (FIM).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
