Test Wczesnego Rozwoju Języka Receptywnego i Ekspresywnego (REEL-4), ang. Receptive-Expressive Emergent Language Test (REEL-4) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Test Wczesnego Rozwoju Języka Receptywnego i Ekspresywnego (REEL-4)?
Test Wczesnego Rozwoju Języka Receptywnego i Ekspresywnego (Receptive-Expressive Emergent Language Test, REEL-4) ocenia rozwój rozumienia i nadawania mowy u niemowląt i małych dzieci na podstawie wywiadu z rodzicem lub opiekunem. Składa się z dwóch podtestów – języka receptywnego i ekspresywnego – które łącznie dają wskaźnik umiejętności językowych. Pierwszą wersję opracowali Kenneth Bzoch i Richard League; czwarte wydanie (Bzoch, League i Brown) ukazało się w 2020 roku.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
REEL-4 przeznaczony jest dla dzieci od urodzenia do 3. roku życia, u których podejrzewa się opóźnienie rozwoju mowy, np. z grup ryzyka (wcześniactwo, niedosłuch, zaburzenia neurologiczne). Stosują go logopedzi, psycholodzy i zespoły wczesnej interwencji, także do planowania terapii i monitorowania postępów. Normy są amerykańskie i dotyczą języka angielskiego, dlatego w Polsce rozwój językowy małych dzieci ocenia się raczej za pomocą IRMiK.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badający przeprowadza z rodzicem wywiad, pytając, czy dziecko przejawia określone zachowania językowe, np. czy reaguje na swoje imię, rozumie proste polecenia, wskazuje znane przedmioty, gaworzy, używa pierwszych słów czy łączy słowa w zdania. Pytania uporządkowano według wieku; zaczyna się od poziomu odpowiadającego wiekowi dziecka i ustala poziom podstawowy oraz pułap. Odpowiedzi można potwierdzić obserwacją dziecka. Badanie trwa ok. 20 minut.
Test Wczesnego Rozwoju Języka Receptywnego i Ekspresywnego (REEL-4) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wyniki surowe obu podtestów przelicza się na wyniki standardowe (średnia 100, SD 15), centyle i wiek równoważny; łącznie dają one wskaźnik umiejętności językowych. Wynik 85–115 mieści się w normie, poniżej 85 wskazuje na opóźnienie, a poniżej 70 – na znaczne opóźnienie rozwoju mowy. Porównanie podtestów pokazuje, czy trudności dotyczą bardziej rozumienia, czy mówienia.
Ponieważ wynik opiera się na relacji rodzica, może być zawyżony lub zaniżony, np. przez niepokój rodzica lub małą liczbę okazji do obserwacji. Niski wynik jest wskazaniem do badania słuchu i pogłębionej diagnozy logopedycznej.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
REEL jest skalą znormalizowaną opartą na wywiadzie z opiekunem – wyniki przelicza się na wyniki standardowe (średnia 100, SD 15). Właściwości narzędzia opisuje się rzetelnością i trafnością, a nie czułością i swoistością. Podręcznik podaje dobrą rzetelność. Normy są amerykańskie, dlatego w Polsce do oceny wczesnego rozwoju mowy lepiej stosować Inwentarz Rozwoju Mowy i Komunikacji (IRMiK) z polskimi normami.
Publikacja źródłowa: Bzoch KR, League R, Brown VL, REEL-4, Pro-Ed 2020.
Podobne skale i kwestionariusze
Rozwój mowy i komunikacji małych dzieci w Polsce ocenia Inwentarz Rozwoju Mowy i Komunikacji (IRMiK), a u dzieci do 8. roku życia – także Przedszkolna Skala Językowa (PLS-5). Ogólny rozwój, w tym komunikację, przesiewowo oceniają Kwestionariusze ASQ (Ages & Stages Questionnaires), a szczegółowo – Skale Rozwoju Niemowląt i Małych Dzieci Bayley (Bayley-4).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
