Test Symboli i Cyfr (SDMT), ang. Symbol Digit Modalities Test (SDMT) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Test Symboli i Cyfr (SDMT)?
Test Symboli i Cyfr (SDMT) mierzy szybkość przetwarzania informacji, uwagę i koordynację wzrokowo-ruchową. Badany na podstawie klucza, w którym każdemu z dziewięciu abstrakcyjnych symboli odpowiada cyfra, jak najszybciej przyporządkowuje cyfry kolejnym symbolom. Wynikiem jest liczba poprawnych odpowiedzi w ciągu 90 sekund. Test można wykonać pisemnie lub ustnie, co pozwala ocenić także osoby z zaburzeniami ruchowymi. Opracował go Smith (1973).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
SDMT stosuje się u dzieci od 8. roku życia i dorosłych – w stwardnieniu rozsianym (jako element baterii BICAMS i do monitorowania przebiegu choroby), po urazach mózgu, w otępieniu, chorobie Parkinsona, schizofrenii i depresji. Korzystają z niego neuropsychologowie, psycholodzy i neurolodzy. Badanie trwa ok. 5 minut. Wynik zależy od wieku i wykształcenia, dlatego interpretuje się go według norm.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Badany otrzymuje arkusz z kluczem u góry strony (9 symboli z przypisanymi cyframi 1–9) i rzędami symboli bez cyfr. Po krótkiej próbie ćwiczeniowej (10 pozycji) ma jak najszybciej wpisywać właściwe cyfry pod kolejnymi symbolami (wersja pisemna) albo wypowiadać je na głos, a badający je zapisuje (wersja ustna). Czas wykonania wynosi 90 sekund. Wersję ustną stosuje się zwykle po pisemnej lub zamiast niej, gdy badany ma trudności z pisaniem.
Test Symboli i Cyfr (SDMT) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Wynik to liczba poprawnych przyporządkowań w ciągu 90 sekund (maksymalnie 110), którą porównuje się z normami dla wieku i wykształcenia. Wynik niższy o 1–1,5 SD od średniej sugeruje spowolnienie przetwarzania informacji. W stwardnieniu rozsianym spadek o 4 pkt lub ok. 10% uznaje się za istotny klinicznie; może on wskazywać na postęp choroby.
Duża różnica między wersją pisemną a ustną sugeruje, że wynik obniżają zaburzenia ruchowe, a nie poznawcze. Na wynik wpływają też zmęczenie, depresja i przyjmowane leki.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
SDMT mierzy szybkość przetwarzania informacji i nie rozpoznaje konkretnej choroby. W stwardnieniu rozsianym jest najczulszym krótkim testem poznawczym; spadek o 4 pkt lub ok. 10% uznaje się za istotny klinicznie (Benedict i wsp., 2017). Test jest częścią baterii BICAMS. Wynik zależy od wieku, wykształcenia i sprawności ręki (wersja ustna omija ten problem).
Publikacja źródłowa: Smith A, Symbol Digit Modalities Test Manual, Western Psychological Services 1982; Benedict RHB i wsp., Mult Scler 2017.
Podobne skale i kwestionariusze
Szybkość przetwarzania i funkcje wykonawcze ocenia też Test Łączenia Punktów (TMT) i Test Stroopa, a zakres uwagi i pamięć operacyjną – Test powtarzania cyfr (Digit Span). Krótką ocenę kilku funkcji poznawczych daje bateria RBANS, a przesiewowo – test MoCA. W stwardnieniu rozsianym zmęczenie, które wpływa na wynik, mierzy Zmodyfikowana Skala Wpływu Zmęczenia (MFIS).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
