Ocena Ruchu w Rehabilitacji Poudarowej (STREAM), ang. Stroke Rehabilitation Assessment of Movement (STREAM) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Ocena Ruchu w Rehabilitacji Poudarowej (STREAM)?
Ocena Ruchu w Rehabilitacji Poudarowej (Stroke Rehabilitation Assessment of Movement, STREAM) mierzy powrót ruchów dowolnych i podstawowej mobilności po udarze. Zawiera 30 zadań w trzech podskalach: ruchy kończyny górnej (10), ruchy kończyny dolnej (10) i podstawowa mobilność (10), np. obracanie się, wstawanie, chód i wchodzenie po schodach. Skala powstała w zespole Daley, Mayo i Wood-Dauphinée (1999); istnieje też wersja uproszczona (S-STREAM, 15 zadań).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
STREAM stosuje się u dorosłych po udarze mózgu – na oddziałach udarowych oraz w rehabilitacji szpitalnej i ambulatoryjnej – do oceny wyjściowej, planowania terapii i monitorowania postępów. Korzystają z niej przede wszystkim fizjoterapeuci. Badanie trwa ok. 15 minut, nie wymaga specjalnego sprzętu i można je przeprowadzić na różnych etapach powrotu do sprawności, także w ostrej fazie.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Fizjoterapeuta prosi pacjenta o wykonanie kolejnych ruchów w pozycji leżącej, siedzącej i stojącej. Ruchy kończyn ocenia się w skali 0–2: 0 – brak ruchu, 1 – ruch częściowy (w niepełnym zakresie lub z wyraźnymi odchyleniami), 2 – ruch pełny, porównywalny ze stroną zdrową. Zadania mobilności ocenia się w skali 0–3: 0 – niemożność wykonania, 1 – wykonanie częściowe, 2 – wykonanie pełne z pomocą sprzętu, 3 – wykonanie pełne bez pomocy. Pacjent nie otrzymuje pomocy fizycznej od badającego.
Ocena Ruchu w Rehabilitacji Poudarowej (STREAM) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie można stosować w praktyce klinicznej bez opłat; kopiując lub publikując formularz, podaj źródło (autorów i publikację oryginalną).
Interpretacja wyników
Maksymalny wynik surowy wynosi 20 pkt dla każdej kończyny i 30 pkt dla mobilności (łącznie 70). Wyniki podskal można przeliczyć na skalę 0–100, a wynik całkowity obliczyć jako ich średnią. Wyższy wynik oznacza lepszą funkcję ruchową.
Porównanie podskal pokazuje, czy deficyt dotyczy bardziej kończyny górnej, dolnej, czy mobilności, co pomaga ustalić cele terapii. Skala nie ma progów diagnostycznych; najważniejsza jest zmiana w czasie u tego samego pacjenta.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
STREAM ocenia powrót ruchu i mobilności po udarze i nie jest testem diagnostycznym. W pracy Daley i wsp. (1999) skala miała bardzo dobrą zgodność między badającymi i spójność wewnętrzną, a późniejsze badania potwierdziły jej wrażliwość na zmianę w rehabilitacji.
Publikacja źródłowa: Daley K, Mayo N, Wood-Dauphinée S, Phys Ther 1999.
Podobne skale i kwestionariusze
Zaburzenia ruchowe po udarze oceniają też Skala Fugl-Meyera (FMA) i Skala Oceny Motorycznej (MAS), a siłę mięśni – Indeks Motoryczny (Motricity Index, MI). Kontrolę postawy mierzy Skala Oceny Kontroli Postawy po Udarze (PASS), a mobilność – Indeks mobilności Rivermead (RMI).
Źródła i dalsza lektura
Film instruktażowy (w języku angielskim)
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
