Kwestionariusz VISA (ocena tendinopatii), ang. Victorian Institute of Sport Assessment (VISA) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Kwestionariusz VISA (ocena tendinopatii)?
Kwestionariusze VISA (Victorian Institute of Sport Assessment) oceniają nasilenie objawów i ograniczenie funkcji w tendinopatiach. Istnieje kilka wersji przeznaczonych dla różnych lokalizacji: VISA-A dla ścięgna Achillesa, VISA-P dla ścięgna rzepki i VISA-G dla tendinopatii mięśni pośladkowych (okolica krętarza większego). Każdy zawiera 8 pytań, a wynik wynosi 0–100 pkt; wyższy oznacza mniejsze objawy i lepszą funkcję. Pierwszą wersję, VISA-P, opracowali Visentini i wsp. (1998).
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
Kwestionariusze VISA stosuje się u sportowców i osób aktywnych fizycznie z tendinopatią – w fizjoterapii, medycynie sportowej i ortopedii, a także w badaniach klinicznych. Pomagają ocenić nasilenie dolegliwości przed rozpoczęciem leczenia, np. programu ćwiczeń obciążeniowych, i śledzić postępy. Wersję dobiera się do lokalizacji dolegliwości. Wypełnienie trwa kilka minut.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
Pierwsze sześć pytań dotyczy bólu i sztywności w typowych sytuacjach, np. rano po wstaniu, podczas schodzenia po schodach, w czasie długiego siedzenia czy przy testach obciążeniowych (np. wspięciach na palce lub przysiadach), i ocenia się je w skali 0–10. Dwa ostatnie pytania dotyczą możliwości uprawiania sportu lub aktywności fizycznej oraz czasu, przez jaki pacjent może trenować bez bólu. Punkty sumuje się do wyniku 0–100; 100 pkt oznacza brak objawów i pełną sprawność.
Kwestionariusz VISA (ocena tendinopatii) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Narzędzie jest chronione prawem autorskim. Do użytku klinicznego zwykle można je stosować bezpłatnie, ale kopiowanie formularza do publikacji, materiałów szkoleniowych lub zastosowań komercyjnych wymaga zgody właściciela praw.
Interpretacja wyników
Niższy wynik oznacza większe nasilenie objawów i ograniczenie aktywności. Zdrowi, aktywni sportowcy uzyskują zwykle wyniki zbliżone do 100 pkt. Wynik służy głównie do monitorowania leczenia; za istotną klinicznie poprawę przyjmuje się, zależnie od wersji i populacji, od ok. 6 do 15 pkt.
Kwestionariusz nie rozpoznaje tendinopatii – rozpoznanie wymaga badania klinicznego, a w razie potrzeby USG lub MRI. Wyniki różnych wersji VISA nie są wymienne, dlatego w trakcie obserwacji należy stosować tę samą wersję.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
Kwestionariusze VISA są miarami nasilenia objawów, a nie testami diagnostycznymi, więc czułość i swoistość nie mają tu zastosowania. W badaniach walidacyjnych (m.in. Robinson i wsp., 2001 dla VISA-A; Visentini i wsp., 1998 dla VISA-P) wykazano dobrą rzetelność test–retest i trafność oraz wrażliwość na zmianę w trakcie leczenia.
Publikacja źródłowa: Visentini PJ i wsp., J Sci Med Sport 1998 (VISA-P); Robinson JM i wsp., Br J Sports Med 2001 (VISA-A).
Podobne skale i kwestionariusze
Funkcję kończyny dolnej mierzy Skala Funkcjonalna Kończyny Dolnej (LEFS), a gotowość do powrotu do sportu ocenia się m.in. za pomocą testów, jakimi są Testy skoku na jednej nodze (hop tests) i Test Y-Balance dla Kończyn Dolnych (YBT). Lęk przed ruchem i ponownym urazem ocenia Skala Kinezjofobii Tampa (TSK).
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
