Komunikacja w Czynnościach Dnia Codziennego (CADL-3), ang. Communication Activities of Daily Living (CADL) – poniżej opisujemy, co ocenia to narzędzie, u jakich pacjentów się je stosuje, jak przebiega badanie i jak interpretować wynik. Omawiamy też wyniki badań nad rzetelnością i trafnością oraz wskazujemy publikację źródłową.
Co mierzy Komunikacja w Czynnościach Dnia Codziennego (CADL-3)?
Komunikacja w Czynnościach Dnia Codziennego (CADL-3) ocenia komunikację funkcjonalną, czyli to, jak dorosła osoba z zaburzeniami językowymi radzi sobie w typowych sytuacjach komunikacyjnych, np. podczas wizyty u lekarza, zakupów, rozmowy telefonicznej czy czytania znaków. Liczy się skuteczność przekazu – także za pomocą gestów, pisma czy rysunku – a nie poprawność językowa. Pierwszą wersję opracowała Holland (1980); trzecie wydanie ukazało się w 2018 r.
Dla jakich pacjentów jest przeznaczone narzędzie?
CADL stosuje się u dorosłych z afazją po udarze lub urazie mózgu, a także u osób z zaburzeniami komunikacji w otępieniu i chorobach neurodegeneracyjnych. Korzystają z niego logopedzi – do oceny wyjściowej, planowania terapii ukierunkowanej na codzienną komunikację i oceny jej efektów. Normy są amerykańskie, a część zadań wymaga dostosowania do polskich realiów.
Jak przeprowadzić badanie krok po kroku
CADL-2 i CADL-3 zawierają 50 zadań odtwarzających codzienne sytuacje komunikacyjne, m.in. rozmowę w gabinecie lekarskim, robienie zakupów, korzystanie z telefonu, czytanie znaków i rozkładów jazdy oraz rozumienie humoru i poleceń. Odpowiedzi mogą być słowne, gestem lub na piśmie – liczy się skuteczność komunikacji, a nie poprawność językowa. Każde zadanie ocenia się w skali 0–2 (odpowiedź błędna, częściowo poprawna, poprawna); badanie trwa ok. 30 minut.
Komunikacja w Czynnościach Dnia Codziennego (CADL-3) – materiały źródłowe w PDF
Poniżej znajdziesz linki do materiałów w formacie PDF: publikacji źródłowych, opisów narzędzia oraz polskich opracowań i badań walidacyjnych. Pliki z sekcji „materiały w języku polskim” to przede wszystkim artykuły i opracowania – nie zawsze zawierają sam formularz. Formularze i normy tego narzędzia są chronione prawem autorskim i dystrybuowane odpłatnie przez wydawcę – nie udostępniamy ich. Oryginalną wersję należy uzyskać od wydawcy.
Interpretacja wyników
Suma punktów (0–100) jest przeliczana na centyle i staniny względem norm dla osób z afazją i zdrowych. Wyższy wynik oznacza lepszą komunikację funkcjonalną. Test pokazuje, czy pacjent radzi sobie w realnych sytuacjach mimo zaburzeń językowych, co uzupełnia klasyczne testy afazji. Normy są amerykańskie, a część sytuacji wymaga dostosowania kulturowego.
Rzetelność, trafność, czułość i swoistość – co mówią badania
CADL ocenia komunikację funkcjonalną w sytuacjach codziennych, a nie rozpoznaje typu afazji. Według podręcznika CADL-2 test ma wysoką rzetelność między oceniającymi i dobrą trafność – wyniki odróżniają osoby z afazją od osób zdrowych i korelują z testami językowymi. Normy dotyczą osób anglojęzycznych.
Publikacja źródłowa: Holland AL, Frattali C, Fromm D, CADL-2, Pro-Ed 1999.
Podobne skale i kwestionariusze
Skuteczność komunikacji w ocenie bliskiej osoby mierzy Wskaźnik skuteczności komunikacji (CETI), a nasilenie i typ afazji – Zachodnia Bateria Afazji (WAB-R). Funkcje poznawczo-językowe przesiewowo ocenia Szybki Test Poznawczo-Językowy (CLQT), a zrozumiałość mowy – Skala zrozumiałości mowy (SIR).
Materiał ma charakter informacyjny i jest przeznaczony dla profesjonalistów ochrony zdrowia. Nie zastępuje oryginalnego podręcznika narzędzia, szkolenia wymaganego przez autorów ani oceny klinicznej.
